Ultimate magazine theme for WordPress.

- Advertisement -

ខេមរយានកម្ម​វិស័យ​អប់រំ​ក្នុង​សម័យចេនឡា

0 36

វិស័យ​អប់រំ​នៅ​សម័យ​ចេនឡា ​ខ្មែរ​មាន​ខេមរយានកម្ម​កាត់​ផ្ដាច់​ពី​សំស្ក្រឹត​ហើយ

វិស័យ​អប់រំ​របស់​កម្ពុជា​នា​សម័យ​ចេនឡា​ជា​វិស័យ​អាទិភាព​មួយ​យ៉ាង​សំខាន់​ក្នុង​ការ​អភិវឌ្ឍន៍​ជាតិ​ ដែល​នៅ​ក្នុង​សម័យ​នោះ​ខ្មែរ​មាន​ខេមរយានកម្ម​កាត់​ផ្ដាច់​ពី​សំស្ក្រឹត​ហើយ​ ប៉ុន្ដែ​ការ​អប់រំ​នៅ​សម័យ​នោះ​ វត្ដ​អារាម​ និង​ប្រាសាទ​នៅ​ជា​ថ្នាល​បណ្ដុះបណ្ដាល​ធនធាន​មនុស្ស​ដូច​សម័យ​នគរ​ដែរ ។​

លោក​បណ្ឌិតមីសែល​ ត្រាណេ​ អ្នកឯកទេស​វប្បធម៌​ប្រវត្ដិសាស្ដ្រ​ខ្មែរ​ បាន​មាន​ប្រសាសន៍​ឲ្យ​ដឹង​ថា​ សម័យ​ចេនឡា​បាន​ផ្ដើម​ពី​សតវត្សរ៍​ទី​៧​ ដល់​សតវត្ស​ទី​៨​ ដោយ​យើង​មាន​គម្ពីរ​សិលា​ចារិក​ និង​ឯកសារ​សម្បូរ​បែប​ឆ្លុះ​បញ្ចាំង​ពី​សម័យ​នោះ​ច្រើន​ជាង​សម័យ​នគរ​ភ្នំ ។​ លោក​បាន​បន្ដ​ថា​ វិស័យ​អប់រំ​នៅ​សម័យ​ចេនឡា​មាន​ភាព​រីក​ចម្រើន​ជាង​សម័យ​នគរ​ភ្នំ​ ប៉ុន្ដែ​ការ​អប់រំ​នៅ​តែ​ធ្វើ​ឡើង​តាម​វត្ដ​អារាម​ និង​ប្រាសាទ​នានា​ដដែល ។​ លោក​បាន​បន្ដ​ថា​នៅ​ឆ្នាំ​៦១៣​ រាជាណាចក្រ​ចេនឡា​មាន​អក្សរ​ខ្មែរ​ប្រើប្រាស់​ដោយ​ខ្លួនឯង​ហើយ ។​

លោក​បន្ដ​ថា​ នៅ​ទីក្រុង​ធំៗ​របស់​ខ្មែរ​សម័យ​នោះ​ មាន​បី​កន្លែង​ធំៗ​គឺ​នៅ​ប្រាសាទ​សម្បូរ​ព្រៃគុហ៍​សព្វថ្ងៃ​ ថាឡាបរិវ៉ាត់​ និង​ប្រាសាទ​វត្ដភូ​នៅ​ប្រទេស​ឡាវ​សព្វ​ថ្ងៃនេះ ។​ លោក​បាន​បញ្ជាក់​ថា​ ដោយសារ​តែ​យើង​មាន​មូលដ្ឋាន​ចំណេះដឹង​រឹង​មាំ​ដោយ​ខ្លួនឯង​ហើយ ​ទើប​ប្រាសាទ​សម្បូរ​ព្រៃគុហ៍​សព្វ​ថ្ងៃនេះ​សាងសង់​ដោយ​ខ្មែរ​ខ្លួនឯង​ផ្ទាល់ ។​

- Advertisement -

លោក​បណ្ឌិត​មីសែល​ ត្រាណេ​ បាន​បន្ដ​ឲ្យ​ដឹង​ទៀត​ថា​ នៅ​សម័យ​ចេនឡា​មានការ​បែងចែក​ជា​ចេនឡា​ទឹក​ នឹង​ចេនឡា​ដីគោក ។​ ចេនឡា​ទឹក​មាន​ភាព​ទាន់សម័យ​ជាង​ចេនឡា​ដីគោក ។​ ព្រហ្មញ្ញសាសនា​នៅ​តែ​ជា​សាសនា​ចម្បង​របស់​រាជាណាចក្រ​ចេនឡា ។​ ព្រះពុទ្ធ​សាសនា​ជា​សាសនា​ទី​២​នៅ​សម័យ​នោះ ។​ លោក​បន្ដ​ថា​ វិស័យ​អប់រំ​គឺជា​មូលដ្ឋាន​ទាំងអស់​នៃ​សង្គម​យើង​ ប្រាសាទ​គឺជា​មជ្ឈមណ្ឌល​ប្រពៃណី​វប្បធម៌​ សីលធម៌​ សង្គម​សេដ្ឋកិច្ច​ មិន​មែន​កន្លែង​សម្រាប់​តែ​ការ​គោរព​បូជា​នោះ​ទេ ។​

លោក​បណ្ឌិត​បាន​បន្ដ​ឲ្យ​ដឹង​ពី​មហាក្សត្រ​ដែល​មាន​ស្នា​ព្រះ​ហស្ដ​នៅ​ក្នុង​សម័យ​ចេនឡា​ មាន​២​ព្រះ​អង្គ​ គឺ​ព្រះ​ចិត្រសេន​មហេទ្ទ្រវរ្ម័ន​ និង​ឦសានវរ្ម័ន ។​ យោង​តាម​កម្រង​ឯកសារ​ស្ដីពី​ប្រពៃណី​ទំនៀម​ទម្លាប់​ខ្មែរ​បាន​បង្ហាញ​ឲ្យ​ឃើញ​ផង​ដែរ​ថា​ សម័យ​នោះ​ការ​សិក្សា​រីក​ចម្រើន​ណាស់​ដែរ​ ដោយ​អ្នក​សិក្សា​អក្សរសាស្ដ្រ​សំស្ក្រឹត​បាន​ទទួល​ការ​សិក្សា​ខ្ពង់ខ្ពស់​ហើយ​ដែរ ។​ ក្នុង​រាជដំណាក់​មាន​ត្រកូល​មន្ដ្រី​ជាន់ខ្ពស់​មួយ​រូប​មាន​ការ​ចេះ​ដឹង​ដ៏​ពិសេស​ បាន​ធ្វើ​ជា​ប្រធាន​មន្ដ្រី​ជា​ច្រើន​រាជ្យ​តាំងពី​រជ្ជកាល​ព្រះបាទ​រុទ្រវរ្ម័ន​ គ្រិស្ដសករាជ​៥១៤​ រហូត​ដល់​រាជ​ព្រះបាទ​ជ័យវរ្ម័ន​ទី​១​ គ្រិស្ដសករាជ​៦៨១ ។​

នៅ​ក្នុង​ត្រកូល​នោះ​មាន​មន្ដ្រី​ម្នាក់​ឈ្មោះ​ សឹង្ហ​ វីរៈ​ ជា​ចិត្រ​កវី​ឯក​ក្នុង​រាជ​ឦសានវរ្ម័ន​គ្រិស្ដសករាជ​៦២៦ ។​ កាព្យ​លោក​ជា​កាព្យ​ជើងឯក ។​ លោក​មាន​បុត្រ​មួយ​ឈ្មោះ​ សឹង្ហ​ រត្ដ​ ធ្វើ​ជា​គ្រូពេទ្យ​ ហើយ​ជា​អ្នកប្រាជ្ញ​នៅ​ក្នុង​រាជ​ព្រះបាទ​ជ័យវរ្ម័ន​ទី​១ ។​ ព្រះរាជា​អង្គ​នេះ​តែងតាំង​លោក​ជា​នាយក​ក្រុង​អាឍ្យបុរៈ ។​ លោក​សឹង្ហ​ រត្ដ​ នេះ​ហើយ​ដែល​តែង​អត្ថបទ​សិលា​ចារិក​អង្គ​ជំនីក​ សរសើរ​បិតា​លោក​ថា​ «ជា​កវី​ជើងឯក​ចេះ​តែង​កាព្យ​ដ៏​ប្រសើរ​ ដែល​គេ​ផឹក​មិន​ចេះ​ឆ្អែត» ។​

ប្រភពៈ  ​សាលអាន​ ថ្ងៃ​ទី​០៨/១១/០៦​ (អត្ថបទ​ដកស្រង់​ពី​កាសែត​រស្មីកម្ពុជា)

Source: ប្រវត្ដិសាស្រ្ដ

Comments
Loading...