Ultimate magazine theme for WordPress.

- Advertisement -

រមណីយដ្ឋានវត្ដភ្នំតំណាងរាជធានីខ្មែរ

0 23

យោង​តាម​ឯកសារ​ដែល​ចងក្រង​ដោយ​សាលាក្រុង​ភ្នំពេញ​បាន​ឲ្យ​ដឹង​ថា រាជធានី​ភ្នំពេញ​បាន​ចាប់ផ្ដើម​ស្ថាបនា​ឡើង​មុន​ដំបូង​បង្អស់​នៅ​សតវត្សរ៍​ទី​២១​នៃ​ពុទ្ធសករាជ ត្រូវ​នឹង​សតវត្សរ៍​ទី​១៥​នៃ​គ្រិស្ដសករាជ​ ក្នុង​រជ្ជកាល​ព្រះ​បរមរាជា​ពញាយ៉ាត គឺ ព្រះស្រី​សុរិយោពណ៌ ​នៅ​ពេល​ដែល​ទ្រង់​បោះបង់​ចោល​ព្រះ​បរមរាជវាំង​អង្គរ​មក​កសាង​ព្រះរាជវាំង​ថ្មី​នៅ​ទួល​ប្រាសាទ ខេត្ដ​ស្រីសឈរ ដែល​សព្វថ្ងៃ​បាន​ប្ដូរ​ឈ្មោះ​មក​ជា​ស្រុក​ស្រីសន្ធរ ក្នុង​ខេត្ដកំពង់ចាម​វិញ ។ ប៉ុន្ដែ​ដោយ​ទីទួល​ប្រាសាទ​នោះ​នៅ​រដូវភ្លៀង​មាន​ទឹក​លិច​រៀង​រាល់​ឆ្នាំ ហេតុនេះ​ហើយ​នៅ​ពេល​ដែល​ទ្រង់​បាន​កសាង​ប្រាសាទ និង​គង់​នៅ​បាន​១​ឆ្នាំ ទ្រង់​ក៏​បាន​យាង​មក​កសាង​ទីក្រុង​ថ្មី​នៅ​ឆ្នេរ​ទន្លេ​បួន​មុខ​គឺជា​រាជធានី​ភ្នំពេញ​សព្វ​ថ្ងៃនេះ​តែ​ម្ដង នៅ​គ្រិស្ដសករាជ​១៤៣៤ ។​

តាម​ឯកសារ​ដដែល​នោះ​បាន​ឲ្យ​ដឹង​ទៀត​ថា ព្រះ​បរមរាជវាំង​នៅ​ទីក្រុង​ភ្នំពេញ​ត្រូវ​បាន​ស្ថាបនា​ចំនួន​ពីរ​លើក ដែល​លើក​ទី​១ គឺ​នៅ​សតវត្សរ៍​ទី​១៥​នៃ​គ្រិស្ដសករាជ​ក្នុង​រជ្ជកាល​ព្រះ​ពញាយ៉ាត​តែ​មិន​បាន​ស្ថិត​ស្ថេរ ហើយ​លើក​ទី​២ គឺ​នៅ​ក្នុង​សតវត្សរ៍​ទី​១៩ នៃ​គ្រិស្ដ​សករាជ ក្នុង​រជ្ជកាល​ព្រះបាទ​នរោត្ដម​ ទើប​ស្ថិត​ស្ថេរ​គង់វង្ស​រហូត​មក​ដល់​សព្វ​ថ្ងៃនេះ ។ មូលហេតុ​ដែល​នាំ​ឲ្យ​មាន​ការ​ស្ថាបនា​ពីរ​លើក​នោះ​គឺ ក្រោយ​ពី​ការ​ស្ថាបនា​លើក​ទី​១ ក្នុង​អំឡុង​ឆ្នាំ​១៤៣៤ ដល់​ឆ្នាំ​១៤៩៧ ព្រះ​បរមរាជវាំង​ត្រូវ​បាន​ផ្លាស់​ទៅ​ទីក្រុង​អង្គរ​វិញ ក្រោយ​ពី​នៅ​អង្គរ​ហើយ​បាន​រើ​ទៅ​ពោធិ៍សាត់ រួច​ទៅ​បរិបូណ៌ បន្ទាប់​មក​ទៅ​លង្វែក ហើយ​ទៅ​ឧត្ដុង និង ចុង​ក្រោយ​ក៏​បាន​ត្រឡប់​មក​ស្ថាបនា​សា​ជា​ថ្មី​ឡើង​វិញ​នៅ​ក្នុង​ទីក្រុង​ភ្នំពេញ​ជា​លើក​ទី​២​នៅ​គ្រិស្ដសករាជ​១៨៦៥ ហើយ​បាន​ស្ថិតស្ថេរ​រហូត​មក​ដល់​សព្វថ្ងៃ ។​

ទីក្រុង​ភ្នំពេញ​ដែល​សន្មត់​ថា ជា​រាជ​នាម​នៃ​រាជធានី​ខ្មែរ​សព្វថ្ងៃ តាំង​មុន​ពេល​ស្ថាបនា​ព្រះ​បរមរាជវាំង​មក មានរឿង​ដំណាល​ថា កាលពី​ពេល​កន្លង​ទៅ​នៅ​ក្នុង​គ.ស​១៣៧២ មាន​ដូន​ចាស់​ម្នាក់​ឈ្មោះ​ «ពេញ» ហៅ​ «ដូនពេញ» ជា​អ្នកមាន​ភោគ​សម្បត្ដិ​បរិបូណ៌ មាន​ទីលំនៅ​ក្បែរមាត់ច្រាំង​ទន្លេ​បួន​មុខ ដោយ​ផ្ទះ​លោកយាយ​បាន​សង់​នៅ​លើ​ទួល​ខាងកើត​ភ្នំ​តូច​មួយ ។ នា​ថ្ងៃមួយ​នោះ​មាន​ភ្លៀង​ធ្លាក់​ខ្លាំង​ទឹក​ទន្លេ​ជន់​លិច​រហាច​រហឹម​ដូនពេញ​បាន​ចុះ​ទៅ​កំពង់ទឹក ស្រាប់តែ​ប្រទះ​ឃើញ​ដើម​គគីរ​ធំ​មួយ​អណ្ដែត​មក​ក្បែរ​ច្រាំង ។ ដោយ​អំណាច​ទឹក​ហូរ​ខ្លាំង​ដើម​គគីរ​នោះ​ចេះ​តែ​អណ្ដែត​វិលវល់​នៅ​មាត់ច្រាំង ដូនពេញ​ឃើញ​ដូច្នោះ​ក៏​ប្រញាប់​ទៅ​ហៅ​ឲ្យ​អ្នក​ភូមិ​ជិតខាង​មក​ទាញ​យក​ដើម​គគីរ​នោះ ។ នៅ​ពេល​ដែល​ទាញ​យក​ដើម​គគីរ​នោះ​បាន​ហើយ​ ដូនពេញ​ក៏​បាន​សម្អាត​ភក់​ចេញ ហើយ​បាន​ឃើញ​រន្ធ​មួយ​នៅ​លើ​ដើម​គគីរ​នោះ ថែម​ទាំង​ឃើញ​មាន​ព្រះ​ពុទ្ធរូប​៥​អង្គ ក្នុង​នោះ​៤​អង្គ​តូចៗ ធ្វើ​ពី​សំរឹទ្ធ និង ទេវរូប​មួយ​អង្គ​ធ្វើ​ពី​ថ្ម​ដោយ​ទ្រង់​ឈរ​ព្រះ​ហស្ថ​ម្ខាង​ទ្រង់​ដំបង និង​ម្ខាង​ទៀត​ទ្រង់​ស័ង្ខ ព្រះកេសា​បួង ។​

- Advertisement -

នៅ​ក្នុង​ឯកសារ​នោះ​បាន​បញ្ជាក់ថា ​នៅ​ពេល​ដែល​បានឃើញ​ព្រះ​ពុទ្ធរូប​ទាំង​៥​អង្គ​នោះ ដូនពេញ និង​អ្នក​ជិតខាង​ពិតជា​មាន​សេចក្ដី​ត្រេកអរ​យ៉ាង​ខ្លាំង​ដោយ​រើស​បាន​របស់​ជាទី​គោរព​សក្ការៈ ក៏​នាំ​គ្នា​ដង្ហែ​ព្រះ​ពុទ្ធរូប​នោះ​មក​ដល់​ផ្ទះ​ដូនពេញ​ព្រមទាំង​បាន​សង់​ខ្ទម​តូច​មួយ​សម្រាប់​តម្កល់​ជា​បណ្ដោះអាសន្ន ។ ក្រោយមក​ដូនពេញ​បាន​អំពាវនាវ​ឲ្យ​អ្នក​ជិតខាង​ជួយ​លើកដី​ពូន​ភ្នំ​ដែល​នៅ​ខាងលិច​ផ្ទះ​របស់​គាត់​នោះ​ឲ្យទៅ​ជា​ភ្នំ​យ៉ាង​ធំ ហើយ​គាត់​បាន​ឲ្យ​អ្នក​ទាំងអស់​គ្នា​អារ​ដើម​គគីរ​នោះ​ធ្វើ​ជា​សសរ​ព្រះ​វិហារ​មួយ​ខ្នង​ប្រក់​ស្បូវភ្លាំង​នៅ​ពី​លើ​កំពូលភ្នំ​នោះ​ក្នុង​គ.ស​១៣៧២ ហើយ​បាន​ដង្ហែ​ព្រះ​ពុទ្ធរូប​សំរឹទ្ធ​ចំនួន​៤​អង្គ​ទៅ​តម្កល់​នៅ​ទីនោះ ដោយឡែក​ទេវរូប​មួយ​អង្គ​ត្រូវ បាន​ដង្ហែរ​ទៅ​តម្កល់​ទុក​លើ​អាសនៈ​មួយ​នៅ​ជើងភ្នំ​ខាងកើត ដោយ​គាត់​យល់​ថា ទេវរូប​នោះ​អណ្ដែត​ទឹក​មក​ពី​ស្រុក​លាវ​និង​មាន​ភិន ភាគ​ដូច​ជា​លាវ គាត់​ក៏​បាន​សន្មត់​ថា «អ្នកតា​ព្រះ​ចៅ» ដែល​ឈ្មោះ​នេះ​ត្រូវ​បាន​ហៅ​រហូត​មក​ដល់​សព្វថ្ងៃ ។ ចំណែកឯ​ព្រះ​វិហារ​នោះ បន្ទាប់​ពី​បាន​សាងសង់​រួច​ លោកយាយ​បាន​និមន្ដ​ព្រះសង្ឃ​មក​គង់នៅ​លើ​ជើងភ្នំ​នោះ​នៅ​ភាគ​ខាងលិច​ទើប​បានជា​មាន​ឈ្មោះ​ថា «វត្ដ​ភ្នំដូនពេញ» ដែល​សព្វថ្ងៃ​ហៅ​កាត់​ថា «វត្ដ​ភ្នំ» ។​

ចំពោះ​ប្រវត្ដិ​ដើម​កំណើត​របស់​ទីក្រុង​ភ្នំពេញ​ក៏​ដូច​ជា​ប្រវត្ដិ​របស់​វត្ដ​ភ្នំ​ដែរ ដែល​មាន​តំណាល​តៗ​គ្នា ផ្សេងៗ​ពី​គ្នា​តែ​ប្រហាក់ប្រហែល​គ្នា​នឹង​ប្រវត្ដិ​ខាងលើ​នេះ​ដែរ ដែល​ថា កាលពីព្រេងនាយ​មាន​ដូន​ចាស់​ម្នាក់​ឈ្មោះ «ពេញ» នៅ​ថ្ងៃមួយ​គាត់​បាន​ទៅ​អង្គុយ​នៅ​មាត់​ច្រាំង​ទន្លេ​បួន​មុខ ស្រាប់តែ​ឃើញ​កូនភ្នំ​មួយ​អណ្ដែត​មក​ពី​ស្រុកលើ ។ ពេល​គាត់​ឃើញ​បែប​នោះ​ក៏​បាន​យក​អំបោះ​មួយ​សរសៃ​ទៅ​បោះ​ចង​ទាក់​ភ្នំ​នោះ​ឲ្យ​ឈប់​តាម​បែប​ជំនឿ​ទៅ​លើ​វិជ្ជា​មន្ដអាគម​ នៅ​ត្រង់​ទីតាំង​វត្ដ​ភ្នំ​សព្វ​ថ្ងៃនេះ ។ ទោះបីជា​មាន​ដំណាល​បែប​ណា​ក្ដី​ក៏​ពុំ​មាន​ឯកសារ​ណាមួយ​បញ្ជាក់​ឲ្យ​បាន​ច្បាស់​ពី​រូបរាង​របស់​លោក​យាយ​ពេញ​ដែរ ។

សូម​បញ្ជាក់ថា បន្ទាប់​ពី​សាលាក្រុង​បាន​ដាក់​ឲ្យ​មាន​ការ​ប្រណាំងប្រជែង​ធ្វើ​រូបសំណាក​លោកយាយ​ពេញ​អស់​រយៈពេល​ប៉ុន្មាន​ខែ​ហើយ នៅ​ពេល​នេះ​មិន​ទាន់​ឃើញ​លទ្ធផល​នៅឡើយ​ទេ ទាំង​អ្នក​ស្ថាបនា​ក៏​មាន​ការ​លំបាក​ដែរ​ដោយ​មិនដឹង​ជា​សន្មត់​យក​រូប​របស់​លោកយាយ​បែប​ណា ។ ទាំង​គណៈកម្មការ​ក៏​នឹង​ធ្វើការ​ជ្រើសរើស​ដោយ​ស្មានៗ​ដែរ ៕

ប្រភពៈ  សាលអាន​ថ្ងៃទី០៩/០១/០៦ (ដកស្រង់​ពី​កាសែត​កោះសន្ដិភាព)

Source: ប្រវត្ដិសាស្រ្ដ

Comments
Loading...