Ultimate magazine theme for WordPress.

- Advertisement -

ស្ថាបត្យកម្ម​របស់​ព្រះបាទ​ជ័យវរ្ម័ន​ទី​៧​នៅ​សុខោទ័យ

0 12

វត្ដ​ផាយហ្លួង​នៅ​សុខោទ័យ និង​វត្ដ​ចាន់​នៅ​ស្រីសជ្ជនៈល័យ

យោង​តាម​ការ​សិក្សា​ស្រាវជ្រាវ​របស់​អ្នកឯកទេស​ខាង​ប្រវត្ដិសាស្ដ្រ​ខ្មែរ​បាន​ឲ្យ​ដឹង​ថា​ កាលពី​សតវត្សរ៍​ទី​១៣-១៤​ នៃ​គ្រិស្ដសករាជ​ នៅ​ក្នុង​ដែនដី​របស់​ខ្មែរ​ពី​អតីតកាល​នៅ​សុខោទ័យ​ ដែល​សព្វថ្ងៃ​នៅ​ក្នុង​ទឹកដី​ថៃ​ មាន​បន្សល់​ទុក​នូវ​កេរដំណែល​ខ្មែរ​មួយ​ចំនួន​គួរ​ឲ្យ​ចាប់អារម្មណ៍​ជាទី​បំផុត​ ដែល​បច្ចុប្បន្ន​ត្រូវ​បាន​ជួសជុល​ឡើង​វិញ​ដោយ​អង្គការ​យូណេស្កូ​ (UNESCO) និង​រដ្ឋាភិបាល​ថៃ ។ កេរដំណែល​បុរាណ​ខ្មែរ​ទាំងនោះ​ ត្រូវ​បាន​អ្នក​ស្រាវជ្រាវ​ថៃ​ឲ្យ​ឈ្មោះ​ថា «សិល្បៈ​ខម» ឬ ខ្មែរ​(ក្រោម) ។​

បណ្ឌិត​មីសែល ត្រាណេ បុរាណ​វិទូ​ខ្មែរ​ដ៏​ល្បីល្បាញ​បាន​ឲ្យ​ដឹង​ថា តាម​ពិត​នៅ​ក្នុង​បរិវេណ​អតីត​ព្រះរាជ​ធានី​បុរាណ​ខ្មែរ​ដ៏​រុងរឿង​នេះ​ មាន​ទីក្រុង​មួយទៀត​ដែល​ជាទី​ក្រុង​ភ្លោះ និង​មាន​វ័យ​ចំណាស់​ជាងគេ​បន្ដិច​ គឺ​ទីក្រុង​ស្រីសជ្ជនៈល័យ ​ស្ថិត​នៅ​ប្រមាណ​ជាង​៤០​គីឡូម៉ែត្រ​ ទៅ​ទិស​ខាងជើង​នៃ​សុខោទ័យ ។ នៅ​ទីនោះ​ដូច​ជា​សុខោទ័យ​ដែរ វត្ដមាន​វត្ថុ​សិល្បៈ​បុរាណ​ខ្មែរ​ ស​បញ្ជាក់​ប្រាប់​អ្នក​ទេសចរណ៍​ទាំងឡាយ​ឲ្យ​ដឹង​ថា តំបន់​នេះ​ធ្លាប់​ជា​ផ្នែក​មួយ​នៃ​មហានគរ មុន​ការ​បង្កើត​រដ្ឋ​ថៃ​នា​សតវត្ស​ទី​១៣ ​នៃ​គ្រិស្ដ​សករាជ​ដោយ​មេទ័ព​ថៃ​ឈ្មោះ​ ហ្វាមឿង ​( Fa Muang) ដែល​បន្ទាប់​មក​បាន​ក្លាយទៅជា​ព្រះមហាក្សត្រ​ថៃ​កំពូល និង​មុន​ដំបូង​គេ​បង្អស់ ។​

តាម​ការ​បង្ហាញ​របស់​អ្នកឯកទេស​ខាង​ស្រាវជ្រាវ​ប្រវត្ដិសាស្ដ្រ​ខ្មែរ ទីក្រុង​ភ្លោះ​ទាំង​ពីរ​នេះ​ត្រូវ​បាន​បំផ្លិចបំផ្លាញ​ដោយសារ​សង្គ្រាម​រវាង​ខ្មែរ​និង​សៀម ហើយ​និង​រវាង​សៀម​និង​ភូមា​ គួប​ផ្សំ​នឹង​ការ​ជីក​គាស់​ខុសច្បាប់​ដើម្បី​យក​វត្ថុ​បុរាណ​ដ៏​មាន​តម្លៃ​ទៅ​លក់ដូរ ។​

បច្ចុប្បន្ន​នេះ​ ក្រុង​ត្រូវ​បាន​សង្គ្រោះ​ដោយ​ជោគជ័យ​ដោយ​រាជរដ្ឋាភិបាល​ថៃ ក្រោម​ការ​ឧបត្ថម្ភ​ថវិកា​ពី​សំណាក់​អង្គការ​យូណេស្កូ និង​បាន​ក្លាយទៅជា​មរតក​ពិភពលោក​គួរ​ឲ្យ​ស្ញប់ស្ញែង​យ៉ាង​ក្រៃលែង​ដូច​ប្រាសាទ​អង្គរវត្ដ ។​

លោក​បណ្ឌិត​មីសែល ត្រាណេ បាន​ឲ្យ​ដឹង​ទៀត​ថា តាម​ការ​ពិនិត្យ​សង្កេត​ វិស័យ​ស្ថាបត្យកម្ម​ខ្មែរ​បុរាណ​ដែល​បាន​សាងសង់​ឡើង​ដោយ​ស្នា​ព្រះហស្ដ​ព្រះបាទ​ជ័យវរ្ម័ន​ទី​៧ នា​សតវត្សរ៍​ទី​១២ ​នៃ​គ្រិស្ដ​សករាជ ដោយ​ធ្វើការ​ប្រៀបធៀប​ជាមួយ​ប្រាង្គ​ប្រាសាទ​ដទៃ​ទៀត​នៅ​សម័យ​វប្បធម៌​បាយ័ន យើង​ឃើញ​មាន​ជា​អាទិ៍ ប្រាង្គ​វត្ដ​ចៅចាន់​នៅ​ស្រីសជ្ជនៈល័យ ប្រាង្គ​តាផ្ដែង​ (ផះតែង) និង​វត្ដ​ព្រះ​ផាយហ្លួង នៅ​ក្នុង​បរិវេណ​នៃ​ទីក្រុង​សុខោទ័យ ។ ប្រាង្គ​ប្រាសាទ​ទាំង​៣​ខាងលើ​នេះ​កសាង​ឡើង​ពី​ថ្មបាយក្រៀម ។ គឺ​ប្រការ​នេះ​ហើយ​ដែល​ជា​ភស្ដុតាង​ក្នុង​ការ​កំណត់​កាល​បរិច្ឆេទ និង​រចនាបថ ព្រមទាំង​ខ្លឹមសារ​របស់​ស្ថាបត្យកម្ម​បុរាណ​ខ្មែរ​ទាំងនោះ ។​

បើ​ពិចារណា​ពី​ទម្រង់​ប្រាសាទ​ និង​លក្ខណៈ​សិល្បៈ​ដោយ​ផ្អែក​លើ​សិលាចារឹក រួម​ទាំង​បរិមាសាស្ដ្រ​ផង យើង​សង្កេត​ឃើញ​ថា​ ស្ថាបត្យកម្ម​ទាំងនោះ​ពិតជា​សិល្បៈ​ខ្មែរ​នា​សម័យ​បាយ័ន​មែន​ ពោល​គឺ​មុន​រជ្ជកាល​របស់​ព្រះ​ចៅ​ហ្វាមឿង ​ឬ​ស្រីឥន្ទ្របតិន្ទ្រាទិត្យ​ ឬស្រីឥន្ទ្រទិត្យ ដែល​ជា​បរមងារ​ក្រោយ​ពី​ពិធី​រាជ​អភិសេក​រួច ។​

- Advertisement -

លោក​បណ្ឌិត មី​សែ ត្រាណេ បាន​បញ្ជាក់​យ៉ាង​ច្បាស់​ថា ប្រាសាទ​ចៅចាន់​នៅ​ទីក្រុង​ស្រីសជ្ជនៈល័យ​ស្ថិត​នៅ​ចម្ងាយ​ប្រមាណ​៤០​គីឡូម៉ែត្រ ទៅ​ទិស​ខាងជើង​នៃ​ទីក្រុង​សុខោទ័យ ។ វត្ដ​នេះ​ជា​ធម្មសាលា​ដែល​ជា​ស្នា​ព្រះ​ហស្ដ​របស់​ព្រះបាទ​ជ័យវរ្ម័ន​ទី​៧ ដែល​បាន​ក្លាយទៅជា​វត្ដ​ព្រះពុទ្ធ​សាសនា​និកាយ​ថេរវាទ ។​ ធម្មសាលា​នេះ​ស្ថិត​នៅ​ប្រមាណ​ជា​ ៥០​គីឡូម៉ែត្រ​ ពី​ប្រាសាទ​វត្ដ​ផាយហ្លួង ​ឬ​ផាយព្រះហ្លួង ។​

ប្រាសាទ​វត្ដ​ផាយព្រះហ្លួង​ដែល​ស្ថិត​នៅ​ប៉ែក​ខាងជើង​សុខោទ័យ​ ត្រូវ​បាន​សាងសង់​ឡើង​នា​សតវត្សរ៍​ទី​១២ ។ ប្រាង្គ​ប្រាសាទ​នេះ​ក៏​ដូច​ជា​ស្ថាបត្យកម្ម​នា​សម័យ​បាយ័ន​ផ្សេងៗ​ទៀត​ គឺ​មាន​ទម្រង់​ឬ​ប្លង់​មេ​ដូច​គ្នា ។​

លោក​បណ្ឌិត​បាន​បញ្ជាក់​ពី​ភាព​រុងរឿង​របស់​ខ្មែរ​នា​សម័យ​នោះ​ថា ការ​រីក​ចម្រើន​នៃ​វិស័យ​ស្ថាបត្យកម្ម​ប្រាសាទ​ដែល​បាន​សាងសង់​ឡើង​លើ​ដែនដី​នៃ​ខេត្ដ​សុខោទ័យ​ ស្រីសជ្ជនៈល័យ​ ពុំ​មែន​ជា​ការ​ចៃដន្យ​ទេ តែ​គឺជា​លទ្ធផល​នៃ​ភាព​លូតលាស់​ផ្នែក​សេដ្ឋកិច្ច​និង​អភិបាលកិច្ច​ល្អ ​ពោល​គឺ​វឌ្ឍនភាព​ក្នុង​សង្គម​មួយ​ដែល​ប្រកបដោយ​ការ​គ្រប់គ្រង​ល្អ និង​មាន​សីលធម៌​ខ្ពង់ខ្ពស់​ថ្លៃថ្នូរ ។​

លោក​បាន​បន្ត​ទៀត​ថា រីឯ​ប្រាង្គ​តាផ្ដែង​ (ផះ​តែង) វិញ​ គឺ​ត្រូវ​បាន​ស្ថាបនា​ដោយ​ព្រះបាទ​ជ័យវរ្ម័ន​ទី​៧ និង​ស្ថិត​នៅ​មិន​ឆ្ងាយ​ប៉ុន្មាន​ពី​ស្ទឹង​យោម​នៅ​ភាគ​ខាងជើង​នៃ​តំបន់​កណ្ដាល​ដែល​វាល​ធំ​មួយ ដែល​ក្រោយមក​ក៏​បាន​ក្លាយ​ទៅជា​ទឹកដី​របស់​ទីក្រុង​សុខោទ័យ ។​

តាម​រយៈ​វត្ដមាន​ប្រាង្គ​ប្រាសាទ​បុរាណ​ខ្មែរ​ យើង​អាច​កត់សម្គាល់​ឃើញ​ថា មុន​សតវត្សរ៍​ទី​១៣​ នៃ​គ្រិស្ដ​សករាជ ជា​ពិសេស​មុន​ពេល​ព្រះបាទ​ជ័យវរ្ម័ន​ទី​៧​ សោយ​ទីវង្គត​ ព្រះរាជាណាចក្រ​កម្ពុជា​នៅ​រក្សា​បាន​វឌ្ឍនភាព​ និង​កិត្យានុភាព​របស់​ខ្លួន​នៅ​ឡើយ ដែល​នេះ​ជា​ហេតុផល​នៃ​ការ​សាងសង់​ប្រាង្គ​ប្រាសាទ​ទាំងនោះ​បាន ។​

សូម​រំលឹក​ថា​ ព្រះ​ចៅ​ហ្វាមឿង​បាន​ប្រកាស​ឯករាជ្យ​ភាព​របស់​ខេត្ដ​ខ្មែរ​បុរាណ គឺ​ខេត្ដ​សុខោទ័យ​ ស្រីសជ្ជនៈល័យ ​នៅ​ឆ្នាំ​១២៣៨ ​នៃ​គ្រិស្ដសករាជ ។ រីឯ​ព្រះ​មហា​វីរក្សត្រ​ខ្មែរ​គឺ​ព្រះបាទ​ជ័យវរ្ម័ន​ទី​៧​ ព្រះ​អង្គ​សោយ​ទីវង្គត​នៅ​ឆ្នាំ​១២០១ គឺ​មុន​នេះ​បន្ដិច ពោល​គឺ​ពុំ​មែន​ក្នុង​រជ្ជកាល​របស់​ព្រះ​ចៅ​ហ្វាមឿង ឬ​ព្រះបាទ​ស្រីឥន្ទ្រទិត្យ​នោះ​ទេ ៕

ប្រភពៈ  ​សាលអាន ថ្ងៃ​ទី ២៧/០៤/២០០៧ (ដកស្រង់​ពី​កាសែត​រស្មីកម្ពុជា)

Source: ប្រវត្ដិសាស្រ្ដ

Comments
Loading...