Ultimate magazine theme for WordPress.

ប្រភព​នៃ​សង្វារ​និង​ស្រងក​មាន​បន្ដោង​រាង​ត្រីកោណ





ព្រះ​អង្គ​នា​សម័យ​អង្គរ

ក្នុង​វិស័យ​សិល្បៈ​បែប​ពុទ្ធ​និយម ​គ្រឿង​លម្អ​នៅ​លើ​ព្រះពុទ្ធ​បដិមា​ខ្មែរ​ដែល​គេ​ចាប់អារម្មណ៍​ខ្លាំង​ជាងគេ គឺ​ខ្សែ​សង្វារ​ខ្វែងគ្នា​ឬ​សង្វារ​ព័ទ្ធ​ឆៀង និង​ស្រងក​មាន​បន្ដោង​រូបរាង​ជា​ត្រីកោណ ។ បណ្ឌិត​ប្រវត្តិសាស្ដ្រ​កម្ពុជា​បាន​បកស្រាយ​ថា ខ្សែ​សង្វារ​ខ្វែងគ្នា​នេះ បាន​លេច​ចេញ​ជា​រូបរាង​យូរយារ​ណាស់​មក​ហើយ​ ជា​ពិសេស​នៅ​សម័យ​វប្បធម៌​នគរភ្នំ ។ នេះ​ជា​គ្រឿង​លម្អ​កាយ​របស់​ស្ដ្រីភេទ និង​មេទ័ព​ខ្មែរ ។ ​ខ្សែ​សង្វារ​នេះ ត្រូវ​បាន​ប្រើ​បន្ត​រហូត​ដល់​សម័យ​បច្ចុប្បន្ន ដោយ​បាន​ឆ្លងកាត់​សម័យ​អង្គរ​ដ៏​រុងរឿង ។​

បណ្ឌិត​មីសែល ត្រាណេ ជំនាញ​ខាង​ប្រវត្ដិសាស្ដ្រ​បាន​បន្ត​ទៀត​ថា មេទ័ព​ព្នង​នៅ​ខេត្ដក្រចេះ ស្ទឹងត្រែង​ និង​នៅ​តាម​ដងព្រៃ​ភ្នំ​នៃ​ប្រទេស​លាវ​ និង​វៀតណាម​ខាងត្បូង​ ក៏​បាន​និយម​ខ្សែ​សង្វារ​ព័ទ្ធ​ឆៀង​នេះ​ផង​ដែរ ។ លោក​បណ្ឌិត​មីសែល ត្រាណេ​ បាន​ឲ្យ​ដឹង​ទៀត​ថា ពុទ្ធបដិមា​ខ្មែរ​ដែល​លម្អ​ទៅ​ដោយ​គ្រឿង​លម្អ​ខាងលើ​នេះ​ពិតជា​ត្រូវ​បាន​បង្កើត​ឡើង​ដោយ​ជនជាតិ​ខ្មែរ​ ពីព្រោះ​វា​ជា​ប្រពៃណី​ប្រជាប្រិយ​បំផុត​មួយ​ដែល​បាន​ប្រសូត​មក​ជា​យូរលង់​ណាស់​មក​ហើយ​នៅ​ក្នុង​សតវត្ស​ទី​១៤​ និង​ទី​១៥ ។​ ជនជាតិ​ថៃ (លាយ​ល្បាយ​ជាតិ​សាសន៍​ចិន​និង​ខ្មែរ) ក៏​បាន​យក​លំនាំ​នៃ​ការ​សាងសង់​ពុទ្ធបដិមា​កម្ម​តាម​សិល្បៈ​ខ្មែរ​យ៉ាង​ពិតប្រាកដ ។​

ជុំវិញ​ប្រភព​នៃ​ប្រភេទ​លម្អ​ព្រះ​កាយ​ព្រះពុទ្ធ​បដិមា​ខ្មែរ លោក​បណ្ឌិត​បាន​បង្ហាញ​អំពី​ស្រងក​ដែល​មាន​មតិ​ខ្លះ​លើក​ឡើង​ថា ប្រហែលជា​គ្រឿង​លម្អ​នេះ​ពិតប្រាកដ​ជា​របស់​សិល្បៈ​ថៃ​ ពីព្រោះ​ពុទ្ធបដិមា​ខ្មែរ​ពុំ​ធ្លាប់​មាន​ការ​តុបតែង​លម្អ​ដោយ​ស្រងក​មាន​បន្ដោង​សោះឡើយ ។​ សិល្បៈ​ខ្មែរ​នា​សតវត្សរ៍​ទី​១៧ ទី​១៨​ បាន​ទទួល​ឥទ្ធិពល​ពី​សិល្បៈ​ខ្មែរ​បុរាណ ។​

លោក​បណ្ឌិត​បាន​បញ្ជាក់​ពី​មូលហេតុ​ខាងលើ​នេះ​ថា នៅ​ក្នុង​សម័យ​ក្រោយ​អង្គរ​សិល្បករ​ខ្មែរ​ស្ថិត​នៅ​ក្រោម​ឥទ្ធិពល​នៃ​សិល្បៈ​ថៃ ។​

ដើម្បី​បង្ហាញ​ទស្សនៈ​ខាងលើ​នេះ ខុស​ឬ​ត្រូវ​នោះ លោក​បណ្ឌិត​បាន​លើក​ឡើង​ថា ស្រងក​មាន​បន្ដោង​រាង​ត្រីកោណ​មាន​ប្រភព​ចេញពី​សិល្បៈ​ខ្មែរ​នា​សម័យ​អង្គរ​យ៉ាង​ជាក់ច្បាស់​ឥត​ប្រកែក​បាន​ឡើយ​ ហើយ​ប្រហែលជា​ត្រូវ​បាន​បង្កើត​ឡើង​នា​សម័យ​បុរេ​អង្គរ​ដោយ​ការ​ផ្លាស់​ប្ដូរ​របត់​ទម្រង់​ឬ​រូបរាង​ពី​សង្វារ​ខ្វែងគ្នា​ទៅ​ជា​ស្រងក​មាន​បន្ដោង​រាង​ត្រីកោណ​ទៅ​វិញ ។​

លោក​មីសែល ​ត្រាណេ​ បាន​រំលឹក​ឡើង​ថា យើង​អាច​កំណត់ចំណាំ​របស់​គ្រឿង​លម្អ​ខ្មែរ​នេះ​តាំងពី​សម័យ​បុរាណ​រហូត​មក​ដល់​បច្ចុប្បន្ន ។​

នេះ​ជា​ការ​រក​ឃើញ​មួយ​របស់​អ្នកប្រាជ្ញ​ខ្មែរ​យើង​ស្ដីពី​ការ​វិវឌ្ឍន៍​អំពី​គ្រឿង​លម្អ​ពុទ្ធបដិមា​ខ្មែរ​គួរ​ឲ្យ​ចាប់អារម្មណ៍​ជា​អនេក ​ហើយ​វា​ក៏​ជា​មោទនភាព​មួយ​ដ៏​ធំធេង​មិន​អាច​កាត់ថ្លៃ​បាន​ក្នុង​ប្រវត្ដិសាស្ដ្រ​ខ្មែរ ៕

ប្រភពៈ  សាលអាន ថ្ងៃ​ទី​១១/០២/២០០៨ (ដកស្រង់​ពី​កាសែត​រស្មីកម្ពុជា)

Source: ប្រវត្ដិសាស្រ្ដ





Comments
Loading...