Ultimate magazine theme for WordPress.

សារសំខាន់​នៃ​ប្រាសាទ​សែនសុខ​ក្នុង​ប្រវត្ដិ​របស់​រាជធានី​ភ្នំពេញ





ទួល​ប្រាសាទ​សែនសុខ នៅ​ក្បែរ​វិទ្យាល័យ​សែនសុខ​ស្ថិត​ក្នុង​សង្កាត់​ភ្នំពេញថ្មី

ទួល​ប្រាសាទ​សែនសុខ ស្ថិត​ក្បែរ​មាត់​ផ្លូវលំ​មួយ​នៅ​ពី​ខាងឆេ្វង​ដៃ​នៃ​វិទ្យាល័យ​សែនសុខ​ក្នុង​សង្កាត់​ភ្នំពេញថ្មី ខណ្ឌ​ឫស្សីកែវ​ ដែល​មាន​ចម្ងាយ​ត្រឹម​តែ​៥​ឬ​៦​គីឡូម៉ែត្រ​ពី​ផ្លូវជាតិ​ប៉ុណ្ណោះ ។​

ការ​ដែល​ភូមិ​នេះ​មាន​ស្ថានីយ​ប្រវត្ដិសាស្ដ្រ​មួយ​ចំនួន​នៅ​សេសសល់ ដោយឡែក​ប្រាសាទ​ឥដ្ឋ​សែនសុខ ជា​ស្ថាបត្យកម្ម​នា​សម័យ​បុរេអង្គរ​នោះ គឺ​មាន​សារសំខាន់​សម្រាប់​ការ​សិក្សា​ស្វែង​យល់​អំពី​ប្រវត្ដិ​ដ៏​យូរលង់​របស់​ទីក្រុង​ភ្នំពេញ​ ក៏​ដូចជា​ព្រះរាជាណាចក្រ​កម្ពុជា​ផ្ទាល់​តែ​ម្ដង ។ នេះ​ជា​សេចក្ដីសន្និដ្ឋាន​ជា​ដំណាក់កាល​ដំបូង​ពី​អ្នកឯកទេស​ប្រវត្ដិសាស្ដ្រ​កម្ពុជា​ល្បីល្បាញ ក្រោយ​ពី​ពិនិត្យ​ស្លាកស្នាម​ស្ថាបត្យកម្ម​ប្រាសាទ​ខាងលើ​រួច​មក ។​

គួរ​រំលឹក​ថា ទីក្រុង​ភ្នំពេញ​គឺជា​កន្លែង​មាន​ស្ថានីយ​បុរេប្រវត្ដិសាស្ដ្រ​ដ៏​យូរលង់​មួយ​មុន​គ្រិស្ដសករាជ​គេ​ហៅ​ថា «ស្ថានីយ​បុរេ​ភូមិ​ម័ល» ស្ថិត​ក្នុង​សង្កាត់​-​ខណ្ឌដង្កោ ក្រុងភ្នំពេញ ។​

នៅ​ពេល​ថ្មីៗ​នេះ ក្រសួង​វប្បធម៌ និង​វិចិត្រសិល្បៈ​បាន​រក​ឃើញ​ស្ថានីយ​បុរេប្រវត្ដិសាស្ដ្រ​នៅ​ភូមិ​ព្រហារ ឃុំ​ជ្រៃ ស្រុក​ព្រៃវែង ខេត្តព្រៃវែង និង​ស្ថានីយ​បន្ទាយគូ​នៅ​មេមត់ ខេត្ដ​កំពង់ចាម ដែល​សព្វ​ថ្ងៃនេះ រដ្ឋ​ក៏​មិន​ទាន់​បាន​ដាក់​បញ្ចូល​ក្នុង​កម្មវិធី​ឯកសារ​ឲ្យ​កូន​ខ្មែរ​សិក្សា​រៀនសូត្រ​ឡើយ​ទេ ។ ដោយ​នៅ​មេមត់​ជា​កន្លែង​ខ្ពង់រាប​មាន​អារ្យធម៌​វ័យ​ចំណាស់​ទើប​ក្រសួង​វប្បធម៌​និង​វិចិត្រសិល្បៈ​បង្កើត​មជ្ឈមណ្ឌល​មួយ​ឈ្មោះ​ថា «បុរាណវិទ្យា​មេមត់» ។​

តាម​ការ​បញ្ជាក់​របស់​បណ្ឌិត​មីសែល ត្រាណេ បាន​ឲ្យ​ដឹង​ថា នៅ​ក្នុង​អំឡុង​សតវត្សរ៍​ទី​១៥ ដែល​ជា​សម័យ​អន់​ថយ​របស់​កម្ពុជា ទង្វើ​ឈ្លានពាន​របស់​ជនជាតិ​សៀម​នៅ​សម័យ​នោះ ព្រះមហាក្សត្រ​ខ្មែរ គឺ​ព្រះបាទ​ពញាយ៉ាត ព្រះ​អង្គ​ត្រូវ​បង្ខំ​ព្រះ​ទ័យ​ចាក​ចេញពី​ទីក្រុង​មហានគរ​នៅ​ខេត្ដ​សៀមរាប ដើម្បី​យាង​មក​កាន់​តំបន់​ស្រីសន្ធរ (ស្រី​ស​ឈរ) ។ ជា​អកុសល​ដោយសារ​តំបន់​នេះ​ជា​តំបន់​ទឹក​លិច ​ព្រះ​បរមរាជវាំង​ព្រមទាំង​ក្រុម​បរិវារ​ក៏​ត្រូវ​បាន​ជំនួស​ទៅ​កាន់​តំបន់​ថ្មី​មួយ​ទៀត​គឺ​តំបន់​លង្វែក និង ឧត្ដុង្គ ម្ដង​ទៀត ។​

ក្រោយមក​ទៀត ព្រះរាជ​ធានី​លង្វែក​ដ៏​រុងរឿង​នេះ​ក៏​នៅ​តែ​ទទួល​នូវ​គ្រោះថ្នាក់​ធ្ងន់ធ្ងរ​ពី​សំណាក់​ទ័ព​សៀម​ម្ដង​ហើយ​ម្ដងទៀត​មិន​ស្រាកស្រាន្ត តំបន់​ចតុមុខ​ឬ​ភ្នំពេញ​ក៏​ត្រូវ​បាន​ជ្រើសតាំង​ជា​រាជធានី​ថ្មី ។ ទុរ្ភិក្ស និង​ការ​បំផ្លិច​បំផ្លាញ​ដោយសារ​សង្គ្រាម​ក៏​ឈប់​រាលដាល​មក​ដល់​រាជធានី​ភ្នំពេញ​ដែល​ក្លាយទៅជា​យុគមាស​នៃ​ប្រវត្ដិសាស្ដ្រ​កម្ពុជាថ្មី​មួយ ។​

ទាក់ទង​ប្រការ​នេះ​ហើយ​បណ្ឌិត​មីសែល ត្រាណេ​ ជំនាញ​ឯកទេស​ប្រវត្ដិសាស្ដ្រ​កម្ពុជា​បាន​ឲ្យ​ដឹង​ទៀត​ថា កងទ័ព​សៀម​ពុំ​អាច​មក​លុកលុយ​ដុត​បំផ្លាញ​រាជធានី​ខ្មែរ​បាន​តទៅ​ទៀត​ឡើយ​ដែល​ស្ថិត​នៅ​យ៉ាង​ឆ្ងាយ​ពី​អាយុធ្យា ​ព្រោះ​សម័យ​នោះ​ព្រះរាជាណាចក្រ​កម្ពុជា​ត្រូវ​បាន​ស្ដេច​សៀម​រាប់​ថា​ជា​ប្រទេស​សត្រូវ​មួយ​ក្នុង​បណ្ដា​សត្រូវ​ដ៏​ធំ​បំផុត​របស់​ព្រះរាជាណាចក្រ​សៀម ។​

ដោយ​មូលហេតុ​នេះ​ហើយ​បានជា​អ្នក​ស្រាវជ្រាវ​ខាង​ប្រវត្ដិសាស្ដ្រ​មួយ​ចំនួន​មាន​ការ​យល់​ច្រឡំ​ថា​ ទីក្រុង​ភ្នំពេញ​គឺជា​តំបន់​ថ្មី​សុទ្ធសាធ គ្មាន​ស្លាកស្នាម​វប្បធម៌​បុរាណ​ ហើយ​ពួក​គេ​មិន​បាន​យកចិត្ដ​ទុកដាក់​ចំពោះ​ខាង​ប្រវត្ដិសាស្ដ្រ​របស់​ទីក្រុង​នេះ​មុន​រជ្ជកាល​របស់​ស្ដេច​ពញាយ៉ាត​ឡើយ ។ យ៉ាងណា​មិញ ការ​ខ្វះខាត​ក្នុង​ការ​ណែនាំ​ដល់​និស្សិត​ឲ្យ​ធ្វើការ​ស្រាវជ្រាវ​គួប​ផ្សំ​នឹង​ការ​មើល​ស្រាល​ចំពោះ​តម្លៃ​នៃ​វប្បធម៌​បុរាណ ក៏​បាន​ផ្ដល់​ចំណែក​ដល់​ស្ថានភាព​អវិជ្ជមាន​នៃ​ការ​ស្វែង​យល់​អំពី​អតីតភាព​របស់​រាជធានី​ភ្នំពេញ​ក្នុង​កម្រិត​ណាមួយ​យ៉ាង​ប្រាកដ​ដែរ ។​

លោក​បណ្ឌិត​បាន​កត់សម្គាល់​ឃើញ​ថា ប្រាសាទ​សែនសុខ ដែល​សាងសង់​អំពី​ឥដ្ឋ​ដុត​មាន​ទំហំ​ប្រមាណ​ជា ៥​ម៉ែត្រ​គុណ​៤​ម៉ែត្រ ​ដែល​ជា​ស្ដង់ដារ​នៃ​ប្រាសាទ​ទូទៅ​ក្នុង​សម័យ​បុរេ​អង្គរ ។ ដោយសារ​អាកាសធាតុ និង​ការ​ខ្ជីខ្ជា​ក្នុង​ការ​អភិរក្ស​នោះ បុរាណ​ស្ថាន​ខាងលើ​នេះ​ត្រូវ​បាន​ខូចខាត​ខ្ទេចខ្ទាំ​នៅ​សល់​តែ​ខឿន​ប្រាសាទ​ប៉ុណ្ណោះ ។ សព្វ​ថ្ងៃនេះ ប្រាសាទ​បុរាណ​មួយ​នេះ បាន​ក្លាយទៅជា​ទីទួល​អាសនៈ​អ្នកតា​ទៅ​ហើយ ។ ម្យ៉ាងវិញទៀត បើ​គ្មាន​ការ​ធ្វើ​របង​ការពារ​បរិវេណ​ខឿន​សំណង់​បុរាណ​នេះ​ទេ មិនយូរ​មិនឆាប់​វា​នឹង​ខូចខាត​បាត់បង់​ពី​ការ​ចង​ចាំ​របស់​មនុស្ស​កូន​ខ្មែរ​ជំនាន់​ក្រោយ​ពុំខាន​ឡើយ ។​

ការ​ពឹងផ្អែក​ខាង​ការ​សិក្សា​ប្រៀបធៀប​បំណែក​កុលាលភាជន៍ ដែល​បាន​មក​ពី​ទីក្រុង​អង្គរបុរី​និង​ទួល​ប្រាសាទ​សែនសុខ លោក​បញ្ជាក់​ថា បាន​ពង្រីក​ការ​ចេះ​ដឹង​យ៉ាង​ប្រត្យក្ស​ ហើយ​ប្រការ​នេះ​ធ្វើ​ឲ្យ​យើង​ដឹង​នូវ​ចំណាស់​របស់​ប្រាសាទ​បុរាណ​របស់​យើង ដែល​ស្ថិត​ចុង​សម័យ​នគរភ្នំ​ដើម​សម័យ​ចេនឡា ។ តាម​ទម្លាប់​ខ្មែរ​បុរាណ ការ​ប្រើ​ពណ៌​ក្រហម ដើម្បី​ផាត់​ជា​រង្វង់​លើ​កំសៀវ «កន្ទិ» ជា​សញ្ញា​សម្គាល់​នូវ​ចំណាស់​របស់​ប្រាសាទ​ឬ​ការ​កាន់កាប់​តំបន់​ដោយ​សហគមន៍​មនុស្ស ។ កុលាលភាជន៍​គឺជា​កត្ដា​កំណត់​ប្រវត្ដិសាស្ដ្រ ។​

លោក​បណ្ឌិត​បាន​ឲ្យ​ដឹង​ទៀត​ថា តំបន់​នានា​ដែល​ស្ថិត​នៅ​ជុំវិញ​ទីក្រុង​ភ្នំពេញ​ក៏​ដូចជាទី​ក្រុង​នានា​ផង​ដែរ​បាន​ស្ថិត​ក្រោម​ឥទ្ធិពល​នៃ​វប្បធម៌​អង្គរបុរី ហើយ​បាន​ប្រែ​ក្លាយទៅជា​មជ្ឈមណ្ឌល​វប្បធម៌​បែប​ព្រហ្មនិយម ដ៏​រុងរឿង​ទៅ​ហើយ ។ កាលពី​ចុង​សតវត្សរ៍​ទី​៦ ដើម​សតវត្សរ៍​ទី​៧ ពោល​គឺ​បាន​ចម្លង​វប្បធម៌​ពី​រាជធានី​អង្គរបុរី ។​ យើង​មិន​អាច​និយាយ​បញ្ច្រាស​បាន​ទេ ដូច្នេះ​ទ្រង់ទ្រាយ​និង​បែបបទ​សាងសង់​នៃ​ប្រាសាទ​សែនសុខ​ក៏​មិន​មាន​លក្ខណៈ​ខុស​គ្នា​ប៉ុន្មាន​នឹង​ប្រាសាទ​ដទៃៗ​ឯទៀត​ក្នុង​ចក្រភព​បុរេអង្គរ​ដែរ ។​ យ៉ាងណាមិញ​ឧបករណ៍​ប្រើប្រាស់​ក្នុង​ប្រាសាទ​ក៏​ដូចជា​នៅ​តាម​គេហដ្ឋាន​ក៏​ស្ថិត​ក្នុង​បរិបទ​វប្បធម៌​ដូច​គ្នា​នេះ​ដែរ ។​

និយាយ​ជា​រួម​ លទ្ធផល​នៃ​ការ​អង្កេត​ស្ដី​ពី​ប្រាសាទ​សែនសុខ និង​ការ​សិក្សា​សំណល់​កុលាលភាជន៍ បណ្ឌិត​មីសែល ត្រាណេ​ បង្ហាញ​នូវ​ការ​យល់​ឃើញ​ថា មុន​ការ​កសាង​ទីក្រុង​ភ្នំពេញ​នៅ​ក្នុង​សតវត្សរ៍​ទី​១៥​ តំបន់​នេះ​ពុំ​មែន​ជា​តំបន់​ស្អាត​ទេ ហើយ​ក៏​មិនមែន​ថា​គ្មាន​មនុស្ស​រស់នៅ​នោះ​ដែរ ។​

តាម​ពិត​ការ​ជ្រើសរើស​តំបន់​នេះ​ក៏​មិនមែន​ជា​ការ​ចៃដន្យ​ដែរ ពីព្រោះ​ដូចដែល​គេ​ដឹង​ឬ​ជឿ​មក ការ​សាងសង់​ទីក្រុង​ខ្មែរ​ណាមួយ​សុទ្ធសឹងតែ​ត្រូវ​អនុវត្ដ​តាម​ទំនៀមទម្លាប់​បុរាណ​ទាំងអស់​ ដែល​យក​លោហធាតុវិទ្យា​ជា​មូលដ្ឋាន ។ បើ​និយាយ​ម្យ៉ាងវិញទៀត​ គឺ​ភូមិភាគ​នេះ​ស្ថិត​នៅ​មិន​ឆ្ងាយ​ប៉ុន្មាន​ពី​ទីក្រុង​អង្គរបុរី​នៅ​ខេត្ដតាកែវ​ប៉ុន្មាន​ទេ​មុន​ការ​ស្រុត​ចុះ​នៃ​វប្បធម៌​យ៉ាង​ត្រចះត្រចង់​មួយ​រួច​ទៅ​ហើយ ។​

សរុបសេចក្ដី​មក បណ្ឌិត​ប្រវត្ដិសាស្ដ្រ​កម្ពុជា​បាន​ឲ្យ​ដឹង​ថា ទោះជា​ប្រាង្គ​ប្រាសាទ​ និង​ក្បាច់រចនា​នៅ​សេសសល់​តែ​បន្ដិចបន្ដួច​ក្ដី ក៏​ប៉ុន្តែ​វា​ជា​កំណប់​ដ៏​មហាសាល​កាត់ថ្លៃ​ពុំ​បាន​ឡើយ ពីព្រោះ​វា​ជា​ភស្ដុតាង​វប្បធម៌​បង្ហាញ​នូវ​ចំណាស់​នៃ​ប្រវត្ដិ​រួម​របស់​ជនជាតិ​ខ្មែរ​គ្រប់​រូប ​គប្បី​យើង​មិន​ត្រូវធ្វើ​ឲ្យ​បាត់បង់​តទៅ​ទៀត​បាន​ទេ ។ លោក​ក៏​បាន​អំពាវនាវ​ដល់​អាជ្ញាធរ​ដែនដី ក្រសួង​ជំនាញ​ពាក់ព័ន្ធ ជា​ពិសេស​សាលាក្រុង​ភ្នំពេញ​ជួយ​អភិរក្ស​ស្លាកស្នាម​វប្បធម៌​បុរាណ​ដ៏​កម្សត់​ទាំងមូល​នេះ​ឲ្យ​បាន​ទាន់​ពេលវេលា​ផង ដោយហេតុ​ថា​វា​នឹង​នាំ​មក​នូវ​មោទនភាព​ជាតិខ្មែរ​និង​សេចក្ដីសុខ​ចម្រុងចម្រើន​ដល់​មនុស្ស​ទូទៅ​គ្រប់ៗ​គ្នា ៕

ប្រភពៈ  សាលអាន​ថ្ងៃ​ទី​៣០/០៥/២០០៨ (ដកស្រង់​ពី​កាសែត​រស្មីកម្ពុជា)

Source: ប្រវត្ដិសាស្រ្ដ





Comments
Loading...