Ultimate magazine theme for WordPress.

សុវត្ថិភាព​សុខភាព​និង​សេដ្ឋកិច្ច​ជា​បញ្ហា​ចម្បង​ក្នុង​សម័យ​អង្គរ​ខ្មែរ





រូបសំណាក​ព្រះបាទ​ជ័យវរ្ម័ន​ទី​៧

ស្លាកស្នាម​នៃ​ការ​បន្សល់​ទុក​នូវ​ពាក្យ​សម្ដី​ទាក់ទង​របស់​មនុស្ស​បន្ត​មក​ដល់​បច្ចុប្បន្ន​នេះ​បាន​ឲ្យ​ដឹង​ថា​ វិស័យ​សុខាភិបាល​បាន​នាំមុខ​គេ​បន្ទាប់​មក​ទៀត​វិស័យ​សេដ្ឋកិច្ច និង​វិស័យ​ធនធានមនុស្ស ។

ជាក់ស្ដែង​នៅ​ពេល​បាន​ជួប​គ្នា​ គេ​តែង​សួរ​គ្នា​ថា តើ​អ្នកសុខ​សប្បាយ​ជា​ទេ ? នេះ​ទាក់ទិន​វិស័យ​សុខាភិបាល ។​ បន្ទាប់​មក ​គេ​បាន​សួរ​គ្នា​ថា​ ឆ្នាំ​នេះ​បាន​ផល​ស្រូវ​អង្ករ​ប៉ុន្មាន ?​ បាន​ច្រូត​ហើយ​ឬ​នៅ ?​ បាន​ស្ទូង​ហើយ​ឬ​នៅ ?​ នេះ​ទាក់ទិន​វិស័យសេដ្ឋកិច្ច​ និង​បន្ទាប់​ទៀត​គេ​សួរ​គ្នា​ថា បាន​កូនចៅ​ប៉ុន្មាន​ហើយ ? ​ឬ​កូន​រៀន​ដល់​ណា​ហើយ ? រស់នៅ​ឯណា ? ធ្វើការ​អ្វី ? នេះ​ជា​វិស័យ​ធនធានមនុស្ស ។​ គឺ​វិស័យ​ទាំង​៣​នេះ​ហើយ​ដែល​បាន​ដក់​ជាប់​ក្នុង​សន្ដាន​ចិត្ដ​កូន​ខ្មែរ​គ្រប់​ជំនាន់​ទាំងអស់​សម្រាប់​បន្ត​ការ​កសាង​ និង​ការពារ​ជាតិ​ឲ្យ​បាន​គង់វង្ស និង​រីក​ចម្រើន​ស្រប​តាម​កាលៈទេសៈ និង​ស្រប​តាម​មូលដ្ឋាន​ភូមិសាស្ដ្រ ។​

សង្គម​ខ្មែរ​យើង​បាន​សង្កត់ធ្ងន់​លើ​វិស័យ​សុខាភិបាល ដែល​ឈានមុខ​គេ ដូច​ពាក្យស្លោក​ពោល​ថា «សុខកាយ សាយ​ប្រាជ្ញា» ​ឬ​ដូច​ពាក្យ​បារាំង​ថា  «L’esprit sain dans un corps sain» ។ សុខភាព​ជា​ទ្រព្យ​សម្បតិ្ដ​ដ៏​ប្រសើរ ហើយ​មនុស្ស​ជា​ធនធាន​ដ៏​មាន​តម្លៃ​របស់​ប្រទេស​ជាតិ ។​ ដូច​ពាក្យ​សុភាសិត​ក្នុង​ព្រះពុទ្ធ​សាសនា​បញ្ជាក់​ថា «នត្ថិ​រោគ្យ​បរ មោលាភា» ​ប្រែ​ថា​ ការ​មិន​មាន​រោគ គឺជា​លាភ​ដ៏​ក្រៃ​លែង ។​ យ៉ាងនេះ​ហើយ​ទើប​ក្នុង​រជ្ជកាល​ព្រះបាទ​ជ័យវរ្ម័ន​ទី​៧​ សម័យ​អង្គរ​ក្នុង​គ្រិស្ត​សករាជ​១១៨១ ​ដល់​គ្រិស្ត​សករាជ​១២១៨ ​គេ​ឃើញ​តាម​ឯកសារ​បញ្ជាក់​ថា​មាន​មន្ទីរពេទ្យ​ចំនួន ១០២​កន្លែង ​ដាក់​រាយ​តាម​ខេត្ដ​ខណ្ឌ​ដល់​ជនបទ និង​មាន​គ្រូពេទ្យ​នៅ​ប្រចាំការ​ទាំង​យប់​ទាំង​ថ្ងៃ​សម្រាប់​ព្យាបាល​រោគ​ជូន​ប្រជាពលរដ្ឋ​ទៀត​ផង ។​

មាន​សិលាចារឹក​ដែល​បាន​បង្ហាញ​ពី​ទឹក​ព្រះ​ទ័យ​របស់​ព្រះបាទ​ជ័យវរ្ម័ន​ទី​៧ ដែល​ព្រះ​អង្គ​បាន​ផ្ដោត​ព្រះ​ទ័យ​ទុកដាក់​ខ្ពស់​ទៅ​លើ​សុខភាព​ប្រជាពលរដ្ឋ ដូច​ឃ្លា​មួយ​នោះ​បាន​ចែង​ថា​ «សុខភាព​ប្រជាពលរដ្ឋ​គឺជា​សុខភាព​របស់​ព្រះ​អង្គ» ។ ជា​ការ​ពិត​ណាស់​ បើ​បាន​សុខកាយ​តែង​នាំ​ឲ្យ​មាន​ការ​សប្បាយ​រីករាយ​ចិត្ដ​ហើយ ។ ផ្ទុយ​ទៅ​វិញ​ បើ​មាន​ជំងឺ​ឈឺ​ថ្កាត់​រ៉ាំ​រ៉ៃ​ក្នុង​ខ្លួន​នោះ​ក៏​មិន​សប្បាយ​រីករាយ​ចិត្ដ​ដែរ ។​

ទន្ទឹម​នេះ​ដែរ​គេ​ ឃើញ​ឯកសារ​បញ្ជាក់​ថា​មាន​សាលាសំណាក់​ចំនួន​១២១​កន្លែង សម្រាប់​អ្នកដំណើរ​ស្នាក់​នៅ​តាម​ជួរ​ភ្នំ​សំខាន់ៗ ព្រោះ​ជំនាន់​ដើម​មិន​ទាន់​មាន​ផ្ទះ​សំណាក់​ដូច​សព្វ​ថ្ងៃនេះ​ទេ ម្ល៉ោះហើយ​អ្នកដំណើរ​តែង​ស្រូតរូត នៅ​ពេល​រសៀល​ថ្ងៃ​គង​ភ្នំ​ឲ្យ​បាន​ទៅ​ដល់​សាលាសំណាក់ ។ នេះ​គឺជា​ការ​យក​ព្រះ​ទ័យ​ទុកដាក់​ខ្ពស់​របស់​ព្រះបាទ​ជ័យវរ្ម័ន​ទី​៧ ​ទៅ​លើ​ប្រជាពលរដ្ឋ​ដើម្បី​ធ្វើ​ឲ្យ​ប្រជាពលរដ្ឋ​មាន​សុវត្ថិភាព​ក្នុង​ការ​រស់នៅ ។​

បន្ទាប់​មក​ទៀត​ក្នុង​វិស័យសេដ្ឋកិច្ច​ដែល​ចាត់​ទុក​ថា​សំខាន់​នោះ គឺ​វិស័យ​កសិកម្ម​ជា​ពិសេស​សម័យ​អង្គរ​ដែល​រុងរឿង គឺ​វា​អាស្រ័យ​លើ​សេដ្ឋកិច្ច​រីក​ចម្រើន​ខ្លាំង​ណាស់ ។ ឧទាហរណ៍​អ្នក​កសាង​ប្រាសាទ​ អារ​ថ្ម ដាប់ថ្ម ឆ្លាក់​ថ្ម លើកដាក់​ថ្ម​ តើ​ត្រូវ​ចំណាយ​ពេលវេលា​ប៉ុន្មាន​ ហើយ​ត្រូវ​ប្រើ​សោហ៊ុយ​ហូប​ចុក​មាន​ទំហំ​ប៉ុនណា ?​ ស្លាកស្នាម​នៃ​ការ​រីក​ចម្រើន​នៃ​វិស័យ​កសិកម្ម​បាន​បន្សល់​ទុក​នូវ​ប្រព័ន្ធ​ធារាសាស្ដ្រ​ គឺ​បារាយណ៍​ដែល​ជា​អាង​ទឹក តម្កល់​ទុក​ធ្វើស្រែ​ចម្ការ ដូច​ពាក្យចាស់​ពោល​ថា «ធ្វើស្រែ​នឹង​ទឹក ធ្វើសឹក​នឹង​បាយ» គឺ​ប្រភព​ទឹក​នេះ​ហើយ​ដែល​ជា​ប្រភព​នៃ​សេដ្ឋកិច្ចជាតិ ។​

មេទឹក​ជា​មេ​ជីវិត​ ដូច​ទន្លេ​មេគង្គ​ជាដើម​ដែល​ផ្ដល់​ដីល្បាប់​ប្រកបដោយ​ជីជាតិ​ជូន​ប្រជា​កសិករ​ម្ដុំ​មាត់​ទន្លេ​ បង្កបង្កើន​ផល​ដាំ​ដំណាំ​ទ្រទ្រង់​ជីវភាព​រស់នៅ​បាន​ធូរធារ និង​រីក​ចម្រើន ។ បញ្ហា​ទី​៣ ​គឺ​ធនធានមនុស្ស​ ក៏​មាន​ឯកសារ​ប្រវត្ដិសាស្ដ្រ​បាន​បញ្ជាក់​ថា​ សម័យ​ព្រះបាទ​ជ័យវរ្ម័ន​ទី​៧ មាន​បញ្ញា​ជន​ចំនួន​៣៨៥.៧៣៧​នាក់ មាន​សាស្ដ្រាចារ្យ ២.៧៤០​នាក់ មាន​បណ្ឌិត​១៨​អង្គ មាន​មហាវិទ្យាល័យ​២​កន្លែង​ គឺ​ស្រីជ័យ និង​រាជវិហារ ​គឺ​ធនធាន​ខាង​បញ្ញា​ខ្ពស់ ហើយ​ធនធាន​ខាង​កងទ័ព​ប្រយុទ្ធ​ការពារ​ទឹកដី​ក៏​ឃើញ​ថា​ខ្លាំងពូកែ​ដណ្ដើម​បាន​សុខ​សន្ដិភាព​ជូន​ប្រជាពលរដ្ឋ​ទឹកដី​ធំ​ទូលំទូលាយ គឺ​ស្រុក​សៀម​សព្វ​ថ្ងៃនេះ​ជា​អតីត​ទឹកដី​ខ្មែរ និង​ទឹកដី​កម្ពុជា​ក្រោម​ផង​ដែរ ។​

សរុប​មក​ សម័យ​អង្គរ​ដែល​ហៅ​ថា​ខ្មែរ​ខ្លាំង​ដូច​បាន​លើក​បង្ហាញ​ពី​រជ្ជកាល​ព្រះបាទ​ជ័យវរ្ម័ន​ទី​៧​នោះ គឺ​ខ្មែរ​បាន​ឆ្លង​ផុត​ពី​គ្រោះ​ទាំង​៣​ដែល​ហៅ​ថា​ ឆ្លង​ផុត​វាល ៣ គឺ​ឆ្លង​ផុត​ពី​គ្រោះ​ទុរ្ភិក្ស ឆ្លង​ផុត​ពី​សង្គ្រាម និង​ឆ្លង​ផុត​ពី​ជំងឺ​តម្កាត់ ។ នេះ​ជា​វិស័យ​ទាំង​៣ ដែល​នាំ​ឲ្យ​សង្គម​ជាតិ​សម្បូរ​រុងរឿង​ដល់​កំពូល​នោះ ៕

ប្រភពៈ  សាលអាន​ថ្ងៃ​ទី​២២/០៨/២០០៨ (ដកស្រង់​ពី​កាសែត​កោះសន្ដិភាព)

Source: ប្រវត្ដិសាស្រ្ដ





Comments
Loading...