Ultimate magazine theme for WordPress.

ផ្លូវ​បុរាណ​ពី​ក្រុម​ប្រាសាទ​តាមាន់​ទៅ​ប្រាសាទ​បន្ទាយឆ្មារ​និង​ទៅ​កាន់​កែង​ផ្លូវ​-​ស្ពាន​អូរជីក





ស្លាកស្នាម​ផ្លូវ​បុរាណ

នៅ​ក្បែរផ្លូវ​ឡើង​ភ្នំ​ដងរែក​ឆ្ពោះទៅ​កាន់​ក្រុម​ប្រាសាទ​តាមាន់ ប្រាសាទ​តាមាន់ធំ​ប្រាសាទ​តាមាន់តូច និង​ប្រាសាទ​ថ្មបាយក្រៀម​ភូមិ​គូ (ភូមិ​ព្រៃវែង)​ ឃុំ​គោកមន​ ស្រុក​បន្ទាយអម្ពិល ខេត្ដ​ឧត្ដរមានជ័យ ឈម​គ្នា​នឹង​ភូមិ​តាមាំង និង​ភូមិ​ស្លែង ឃុំ​ភ្នំដី​ ស្រុក​ភ្នំដុងរ៉ាក់ ខេត្ដ​សុរិន្ទ​ គេ​រក​ឃើញ​ផ្លូវ​បុរាណ​ដ៏​ធំ​មួយ ។ ផ្លូវ​នោះ​ត​ភ្ជាប់​ពី​ក្រុម​ប្រាសាទ​តាមាន់​ឆ្ពោះទៅ​លិច​ដល់​ប្រាសាទ​បន្ទាយឆ្មារ និង​ឆ្ពោះទៅ​កើត​ដល់​ផ្លូវកែង​និង​ផ្លូវ​ស្ពាន​អូរជីក ។​

លោក​បណ្ឌិត​មីសែល ត្រាណេ អ្នក​ជំនាញការ​ខាង​ប្រវត្ដិសាស្ដ្រ និង​វប្បធម៌​ខ្មែរ​បាន​ស្រាវជ្រាវ​ឃើញ​ថា នោះ​ជា​ផ្លូវ​រាជ​ដែល​ត​ភ្ជាប់​ទៅ​ទីក្រុង​អង្គរ​ទី​១ ​មាន​ប្រាសាទ​បាពួន​ជា​ស្នូល​កណ្ដាល​នា​ភូមិភាគ​ខាងក្រោម​ និង​ត​ភ្ជាប់​ទៅ​ទីក្រុង​ភីម៉ាយ​នៃ​ខេត្ដ​សុរិន្ទ​ប្រទេស​សៀម​សព្វថ្ងៃ ។​

ពូ​ស្មាន់​ ចម្ប៉ា​ អាយុ​៤៧​ឆ្នាំ​ ជា​ប្រជាជន​ដែល​ជីដូន​ជីតា​គាត់​រស់នៅ​ភូមិ​គូ​ ឃុំ​ឈូក​ (បច្ចុប្បន្ន​ឃុំ​គោកមន) ស្រុក​បន្ទាយអម្ពិល​ តាំងពី​ដើម​មក​ និង​បច្ចុប្បន្ន​រស់នៅ​ចំណុច​ជ្រុំ​ធ្នង់​ប្រាសាទ​តាមាន់ធំ និង​បន្ទាយ​ដំណាក់បេង​នៃ​កង​ល្បាត​ទី​២ បាន​ឲ្យ​ដឹង​ថា តាំងពី​ដូនតា​គាត់​មក​តាម​បណ្ដោយ​ផ្លូវ​រទេះ​ពី​គូ​ទៅ​ប្រាសាទ​តាមាន់ធំ ។ ដូនតា និង​គាត់​ផ្ទាល់​បាន​ទៅ​ឃើញ​តួ​ផ្លូវ​ដ៏​ធំ​ខ្ពស់​មួយ​សណ្ដូក​ពី​ជើង​ឆៀង​ឦសាន​ឆ្ពោះទៅ​លិច​ និង​មាន​ផ្លូវបែក​ឡើង​ទៅ​ប្រាសាទ​តាមាន់ធំ ។​

បើ​តាម​គាត់​ពិនិត្យ​ផ្ទាល់ និង​ជីដូន​ជីតា​ប្រាប់​ថា​នោះ​ជា​ខ្សែ​ផ្លូវ​បុរាណ​ដ៏​ធំ​មួយ​ទទឹង​ពី​៤០​ម៉ែត្រ​ទៅ ៦០​ម៉ែត្រ ​កម្ពស់​ពី​៣​ម៉ែត្រ​ទៅ​ ៤​ម៉ែត្រ​ឯណោះ ។ ផ្លូវ​នេះ​វែង​ដែល​នៅ​សល់​ស្លាកស្នាម​មួយ​ចំនួន​ធំ តែ​កន្លែង​ខ្លះ​បាក់​ដាច់ ឬ​សឹក​រេចរឹល​ដោយសារ​ទឹកភ្លៀង​ឬ​កប់​បាត់​ដោយសារ​ដើមឈើ​ដុះ​គ្រប​ពីលើ តែ​យ៉ាងណា​ក៏​នៅ​អាច​សម្គាល់​បានជា​តួ​ដងផ្លូវ​ដដែល ។ ផ្លូវ​នេះ​កន្លែង​ខ្លះ​សសៀរ​ជិត​ជួរ​ភ្នំ​ដងរែក​ កន្លែង​ខ្លះ​ឃ្លាតឆ្ងាយ ។​ គិត​ពី​ចំណុច​ចន្លោះ​ភ្នំ​រាង​ស្នែងក្របី​ខាងក្រោម​ប្រាសាទ​តាមាន់ធំ​នេះ​ទៅ​ផ្លូវ​បាន​ត​ភ្ជាប់​ទៅ​ផ្លូវ​បុរាណ​ពី​ខាងលិច​រាជធានី​អង្គរ​មក​កាត់​តាម​ក្រុម​ស្ពាន​អូរជីក​ក្នុង​ឃុំ​ជើងទៀន ស្រុក​ចុងកាល់ រួច​កាត់​ស្រុក​សំរោង​ ខេត្ដ​ឧត្ដរមានជ័យ​ឆ្ពោះទៅ​ទីក្រុង​ភិម៉ាយ​ (ពិមាឃ) ភាគ​ខាងជើង​នៃ​ទឹកដី​មហានគរ​គឺ​ខេត្ដ​សុរិន្ទ​និង​បណ្ដា​ខេត្ដ​ភាគ​ឦសាន​របស់​សៀម​បច្ចុប្បន្ន ។ ចំណែក​កំណាត់​ផ្លូវ​នេះ​ត​ភ្ជាប់​ទៅ​លិច​គឺ​ភ្ជាប់​ដល់ទី​ក្រុង​បន្ទាយឆ្មារ​ (ប្រាសាទ​បន្ទាយឆ្មារ) ជា​ធានី​តូច​ដែល​មាន​រាជបុត្រ​ស្រិន្ទកុមារ​នៃ​ព្រះបាទ​ជ័យវរ្ម័ន​ទី​៧ ​គង់​ជា​ប្រមុខ​កងទ័ព​ទីនោះ ។​

បើ​តាម​ការ​ស្រាវជ្រាវ​ដែរ​ដោយ​អ្នក​យក​ព័ត៌មាន​កាសែត​រស្មីកម្ពុជា​ ផ្លូវ​បុរាណ​ធំៗ​បី​បាន​ត​ភ្ជាប់​កាត់​ទីក្រុង​បន្ទាយឆ្មារ (ក្រោយ​ធ្វើ​ប្រាសាទ​បន្ទាយឆ្មារ​រួច​នា​សតវត្សរ៍​ទី​១២) គឺ​ផ្លូវ​ពី​ចំណុច​បំបែក​នៅ​ចុងកាល់​បច្ចុប្បន្ន​ត​ភ្ជាប់​កាត់​ប្រាសាទ​ចេកក្បូរ ស្រុក​សំរោង​កាត់​គោកតី​ស្រុក​បន្ទាយអម្ពិល​ រួច​ជួប​គ្នា​ត្រង់​ខ្នង​អាង​ប្រាសាទ​មេបុណ្យ​ ភូមិ​បន្ទាយឆ្មារ​កើត និង​ផ្លូវ​មួយ​ខ្សែ​ទៀត​ចេញពី​ស្ពាន​ស្រែងស្មានក្មេង ផ្លូវ​ខ្នង​អាង​ត្រពាំងថ្ម​ស្រុក​ភ្នំស្រុក​ត​ដល់​ភូមិ​សារង្គ​ (ប្រាសាទ​កាស) រួច​បែកចេញ​មក​ជើង​កាត់​ក្បែរ​ប្រាសាទ​កសិន​ប្រជុំជន​ស្រុក​ថ្មពួក​បច្ចុប្បន្ន​ហើយ​មក​ជួប​គ្នា​ក្បែរ​ប្រាសាទ​បន្ទាយឆ្មារ​ដែរ ។​

ចេញពី​ប្រាសាទ​បន្ទាយឆ្មារ ឃុំ​បន្ទាយឆ្មារ ស្រុក​ថ្មពួក​ ខេត្ដបន្ទាយមានជ័យ​បច្ចុប្បន្ន​ឆ្ពោះទៅ​លិច​ មាន​ផ្លូវ​បុរាណ​ធំ​មួយ​ទៀត​ដែល​សល់​ភស្ដុតាង​រហូត​ដល់​សព្វថ្ងៃ​គឺ​ផ្លូវ​កាត់​តាម​ទីក្រុង​ក្បាលទន្សោង​ដែល​មាន​មនុស្ស​ប្រមាណ​មួយ​ម៉ឺន​នាក់​រស់នៅ រួច​សណ្ដូក​ទៅ​លិច​កាត់​ត្រង់​ច្រមុះ​ភ្នំ​ដងរែក​ឆ្ពោះទៅ​ខេត្ដ​បូរីរម្យ​នៃ​ប្រទេស​សៀម​បច្ចុប្បន្ន ។​

សូម​រម្លឹក​ថា ប្រាសាទ​តាមាន់ធំ​កសាង​ឡើង​ក្នុង​សតវត្សរ៍​ទី​១១ រាជ្យ​ព្រះបាទ​ឧទុយទិត្យវរ្ម័ន​ទី​២ (គ្រិស្ដសករាជ ១០៥០-១០៦៦) រចនាបថ​បាពួន ។ ប្រាសាទ​តាមាន់ធំ​កសាង​ដោយ​បុរស​ម្នាក់​ឈ្មោះ​ មាន់ សម្រាប់​បូជា​លោក (ព្រះ)(នេះ​បើ​តាម​រឿងព្រេង) ។​ ប្រាសាទ​នេះ​សាងសង់​ឡើង​ដើម្បី​ឧទ្ទិស​ដល់​ព្រះ​សិវៈ​ជា​អាទិទេព​ភ្នំ ។ ប្រាសាទ​ប្រៀប​បាន​ឋាន​កៃលាស សង់​លើ​ជម្រាលភ្នំ​ដងរែក ដោយ​មាន​មន្ដ្រី​គ្រប់​លំដាប់ថ្នាក់​ចូលរួម ។ ប្រាសាទ​ជា​មជ្ឈមណ្ឌល​សាសនា​វប្បធម៌ និង​ជា​កន្លែង​បណ្ដុះ​ស្មារតី​ជាតិខ្មែរ ដោយ​ប្រមូល​ប្រជារាស្ត្រ​ឲ្យ​នៅ​ជុំវិញ​ព្រះ​អង្គ​និង​មូលនិធិ​មួយ ។ ប្រាសាទ​តាមាន់ធំ​មាន​តម្លៃ​សំខាន់​ទី​២​បន្ទាប់​ពី​ប្រាសាទ​ព្រះវិហារ​លើ​ភ្នំ​ដងរែក ។​

នៅ​ក្បែរ​នោះ​គឺ​ប្រាសាទ​តាមាន់តូច មាន​កំពែង​សង់​ពី​ថ្មបាយក្រៀម​ដ៏​ក្រាស់ ។ ប្រាសាទ​មាន​គោបុរៈ​ ឬ​ច្រកចូល ៤​ទិស និង​មាន​កំពូល​កណ្ដាល​ជាទី​គោរព​សក្ការៈ​នូវ​ព្រះ​ពោធិសត្វ​ភៃសជ្យ​គុរុ​ (គ្រូពេទ្យ​ថ្នាំ​ទិព្វ) រាង​ជា​ក្រពុំ​ផ្កាឈូក ។ ​ប្រាសាទ​តាមាន់តូច​គឺជា​មន្ទីរពេទ្យ​ឬ​អរោគ្យ​សាលា​សម័យ​ព្រះបាទ​ជ័យវរ្ម័ន​ទី​៧ ក្នុង​រចនាបថ​បាយ័ន ។ ព្រះ​មហា​វរក្សត្រ​ខ្មែរ​អង្គ​នេះ​បាន​កសាង​ប្រាសាទ​តាមាន់តូច​នៅ​ចុង​សតវត្សរ៍​ទី​១២ ​ដើម​សតវត្សរ៍​ទី​១៣ ។​

ចំណែក​ប្រាសាទ​ថ្មបាយក្រៀម​ក្បែរ​នោះ​កសាង​ក្នុង​រាជ​ព្រះបាទ​ជ័យវរ្ម័ន​ទី​៧​ ជា​ធម្មសាលា​ឬ​សាលាសំណាក់ ។ នៅ​ប្រាសាទ​បន្ទាយឆ្មារ​ ខេត្ដ​បន្ទាយមានជ័យ​ ប្រាសាទ​ព្រះខ័ន​កំពង់ស្វាយ ខេត្ដ​ព្រះវិហារ​ ក៏​មាន​សង់​ធម្មសាលា​ដែរ ។ ទាំង​ផ្លូវ និង​ប្រាសាទ​បុរាណ​ដូច​ខាងលើ​ជា​កេរមរតក​ព្រះមហាក្សត្រ​និង​ដូនតា​ខ្មែរ ៕

ប្រភពៈ  សាលអាន​ថ្ងៃ​ទី​០៥/០៩/២០០៨ (ដកស្រង់​ពី​កាសែត​រស្មីកម្ពុជា)

Source: ប្រវត្ដិសាស្រ្ដ





Comments
Loading...