Ultimate magazine theme for WordPress.

ប្រវត្ដិ​និង​បុរាណ​ឋាន​ខ្មែរ​នៅ​ខេត្ដ​ច័ន្ទបុរី





រចនាបថ​ថលាបរិវ័ត​នៅ​វត្ដ​ថងថួ​ ខេត្ដ​ច័ន្ទបុរី

ទំព័រ​ប្រវត្ដិសាស្ដ្រ​នា​សតវត្សរ៍​ទី​២០ បាន​បង្ហាញ​ឲ្យ​ដឹង​ថា ដើម្បី​ការ​វិល​ត្រឡប់​មក​រាជាណាចក្រ​កម្ពុជា​វិញ​នូវ​ខេត្ដ​សៀមរាប​អង្គរ​ ខេត្ដបាត់ដំបង និង​ខេត្ដ​សិរីសោភ័ណ អាណានិគម​បារាំង​បាន​ប្រគល់​ខេត្ដ​ត្រាត​ និង​ខេត្ដ​ច័ន្ទបុរី​របស់​ខ្មែរ​ទៅ​ឲ្យ​ព្រះរាជាណាចក្រ​សៀម ។  ម្ល៉ោះហើយ​រហូត​មក​ដល់​សព្វថ្ងៃ​នៅ​ក្នុង​ខេត្ដ​បុរាណ​ខ្មែរ​ទាំង​ពីរ​នេះ​នៅ​មាន​សហគមន៍​ខ្មែរ​ដើម​រស់នៅ​យ៉ាងច្រើន​កុះករ ។

​លោក​បណ្ឌិត​មីសែល​ ត្រាណេ​ អ្នក​ស្រាវជ្រាវ​ខ្មែរ​ បាន​មាន​ប្រសាសន៍​ថា ដូច្នេះ​ជនជាតិ​ខ្មែរ​ដើម​ក្លាយជា​ជនជាតិភាគតិច​ដែល​បាន​រស់នៅ​ក្នុង​ទឹកដី​កំណើត​ខ្លួនឯង ក៏​ប៉ុន្ដែ​វា​មិនមែន​ជា​អន្ដោប្រវេសន៍​ទេ ។  ពួក​គាត់​ (ខ្មែរ) ជា​អ្នកស្រុក​ខ្មែរ​ដើម​ដែល​បាន​ត​ពូជពង្ស​វង្សត្រកូល​តាំងពី​សម័យ​នគរភ្នំ​យ៉ាង​ប្រាកដ ។

រីឯ​ខេត្ដ​ស្រះកែវ​ ខេត្ត​បស្ចិមបុរី​វិញ​ ដែល​មាន​សហគមន៍​ខ្មែរ​រស់នៅ​យ៉ាងច្រើន​ដែរ​នោះ​បាន​ផ្ដាច់​ចេញពី​ផែនទី​ខ្មែរ​មុន​សម័យ​អាណាព្យាបាល​បារាំង​មក​លើ​កម្ពុជា​នៅ​ឆ្នាំ​១៨៦៣ នៃ​គ្រិស្ដសករាជ ។

ដោយសារ​កត្ដា​ប្រវតិសាស្ដ្រ​នេះ​ហើយ​ដែល​រាល់​ការ​ស្រាវជ្រាវ​អំពី​អតីតកាល​របស់​ជនជាតិ​ខ្មែរ​ យើង​មិន​អាច​បំភ្លេច​នូវ​ហេតុការណ៍​នេះ​បាន​ឡើយ ។ ជាមួយ​គ្នា​នេះ​ដែរ គេ​ក៏​មិន​ត្រូវ​ចាត់​ទុក​ថា​ ស្លាកស្នាម​វប្បធម៌​បុរេ​អង្គរ​ដែល​បុព្វការី​ជន​ខ្មែរ​បាន​បន្សល់​ទុក​ក្នុង​ខេត្ត​ទាំង​ប៉ុន្មាន​ខាងលើ​នេះ​ ជា​កម្មសិទ្ធិ​របស់​ជនជាតិ​មន នៃ​នគរ​ទ្វារវតី​​ឡើយ ។ ពោល​គឺ​ការ​បកស្រាយ ឬ​ការ​សន្និដ្ឋាន​ណាមួយ​មិន​យក​ព្រឹត្ដិការណ៍​ជា​ប្រវត្ដិសាស្ដ្រ​ខាងលើ​នេះ​ជា​មូលដ្ឋាន​ គឺជា​ការ​ខុសឆ្គង​គួរ​ឲ្យ​សោកស្ដាយ​ជាទី​បំផុត ពីព្រោះ​វា​ជា​ការ​ប្រាសចាក​ពី​ការ​ពិត​ទាំងស្រុង ។

នៅ​ក្នុង​ចំណោម​ប្រាសាទ​បុរេ​អង្គរ​ទាំងឡាយ​នៅ​ខេត្ដ​ច័ន្ទបុរី​ដែល​បាន​កសាង​ឡើង​នៅ​ក្នុង​សម័យ​អន្តរកាល​នគរភ្នំ​ និង​ចេនឡា ដោយ​ស្នា​ព្រះ​ហស្ដ​ព្រះបាទ​ភវវរ្ម័ន​ទី​១ និង​ព្រះបាទ​មហេន្ទ្រវរ្ម័ន គេ​ឃើញ​មាន​ប្រាសាទ​នៅ​វត្ដ​បន និង​ស្រុក​ខៅផ្លវវេន និង​វត្ដ​ផងថួ​ ស្ថិត​ក្នុង​រចនាបថ​ថលាបរិវ័ត​ នៅ​ខេត្ដស្ទឹងត្រែង​ខ្មែរ​បច្ចុប្បន្ន​នៃ​ព្រះរាជាណាចក្រ​កម្ពុជា ។

លោក​មីសែល ត្រាណេ បាន​គូសបញ្ជាក់​ថា អ្វី​ដែល​ជា​ស្នា​ព្រះ​ហស្ដ​ស្ដេច​ខ្មែរ​បាន​បញ្ជាក់​ថា​ខេត្ដ​នេះ​ថ្វី​ត្បិត​តែ​មាន​ទំហំ​តូច​ ហើយ​ក៏​មិនសូវ​សម្បូរ​ផូរផង់​ដូច​ខេត្ដ​ផ្សេងៗ ដែល​ស្ថិត​នៅ​ដង​ទន្លេ​មេណាម​ និង​ចៅប្រ៉ាយា ក៏​ប៉ុន្ដែ​ជា​ខេត្ដ​ប្រកបដោយ​បេតិកភណ្ឌ​បុរាណ​ខ្មែរ​ជា​ពិសេស​ប្រាង្គ​ប្រាសាទ​ខ្មែរ​នា​សម័យ​បុរេ​អង្គរ​យ៉ាងតិច​ក៏​មាន​ចំនួន​៣​ដែរ​ដែល​គួរ​ឲ្យ​ចាប់អារម្មណ៍​ ហើយ​វត្ដមាន​របស់​ប្រាសាទ​រចនាបថ​ថលាបរិវ័ត​បាន​គូស​បញ្ជាក់​តាម​រយៈ​ក្បាច់​ផ្ដែរ​ប្រាសាទ​ខ្មែរ ។

សូម​រំលឹក​ថា​ប្រាសាទ​ទាំងនោះ​កសាង​អំពី​ឥដ្ឋ​មាន​ទំហំ​ធំៗ​សាច់​ក្រាស់​ខុស​ពី​ដុំឥដ្ឋ​សម័យ​អង្គរ ។ ប៉ុន្ដែ​បច្ចុប្បន្នកាល​នេះ​ ប្រាសាទ​ទាំងអស់​បាន​ខូចខាត​ខ្ទេចខ្ទាំ​ស្ទើរ​អស់​ទៅ​ហើយ គឺ​នៅ​សល់​តែ​ខឿន ឬ​គំនរ​ថ្ម​បាក់បែក​ដែល​ជា​ខឿន​រាយ​ប៉ាយ​ប៉ុណ្ណោះ ។

ម្យ៉ាងវិញទៀត យើង​ត្រូវ​ចាប់ផ្ដើម​ពី​ខេត្ដ​ច័ន្ទបុរី​ដែល​យើង​ជឿជាក់​ថា ជា​ប្រភព​ដ៏​សំខាន់​ជាងគេ​នៃ​ការ​រីក​ដុះដាល​នៃ​រចនាបថ​ថលាបរិវ័ត ដោយហេតុ​ថា​តាម​ឯកសារ​ចិន​គឺ​នៅ​ខេត្ដ​ច័ន្ទបុរី​នេះ​ហើយ​កាលពី​សតវត្សរ៍​ទី​៤-៥​ ជា​កំពង់​ផែ​សមុទ្រ​មួយ​យ៉ាង​សំខាន់​របស់​សម័យ​នគរភ្នំ ។ ហេតុ​ដែល​នាំ​ឲ្យ​លោក​បណ្ឌិត​ហ៊ាន​ពោល​យ៉ាង​ដូច្នេះ គឺ​មក​ពី​របាយការណ៍​នៃ​ការ​ស្រាវជ្រាវ​ខាង​បុរាណវិទ្យា​នៅ​ដែនដី​សណ្ដ​កម្ពុជា​ និង​នៅ​ផ្នែក​ខាងក្រោម​នៃ​ដង​ទន្លេ​មេគង្គ​ដែល​គេ​បាន​ផ្សព្វផ្សាយ​រហូត​មក​ដល់​សព្វថ្ងៃ​មិន​បាន​ពណ៌នា​អំពី​ការ​រក​ឃើញ​នូវ​ក្បាច់​ផ្ដែរ​រចនាបថ​ថលាបរិវ័ត​ស្ទឹងត្រែង​នេះ​ឡើយ ។  ផ្ទុយ​ទៅ​វិញ​ដោយ​ផ្អែក​លើ​ឯកសារ​ប្រវត្ដិសាស្ដ្រ​ វត្ដមាន​ក្បាច់​ផ្ដែរ​ថលាបរិវ័ត​នៅ​វត្ដ​ច័ន្ទបុរី ខេត្ដ​អ៊ូប៊ុន​​ ចម្ប៉ាសាក់​ និង​ស្ទឹងត្រែង​ ធ្វើ​ឲ្យ​លោក​បណ្ឌិត​គិត​ថា​រចនាបថ​នេះ​ពិតជា​បាន​ចាប់បដិសន្ធិ​ឡើង ហើយ​មាន​ការ​រីក​ចម្រើន​ចេញពី​ខេត្ដ​ច័ន្ទបុរី​នេះ ។ លោក​បាន​បន្ត​ទៀត​ថា​ ទោះបី​អ្វី​ដែល​ទើប​ពោល​ខាងលើ​គ្រាន់តែ​ជា​សម្មិតកម្ម​ តែ​ក៏​គ្មាន​ឯកសារ​ណាមួយ​បាន​ចង្អុលបង្ហាញ​ថា​ខុស​ដែរ ។

ក្នុង​ខណៈនោះ​ដែរ គេ​ត្រូវ​កត់សម្គាល់​ផង​ដែរ​ថា​ គឺ​នៅ​ក្នុង​ខេត្ដ​ច័ន្ទបុរី​នេះ​ហើយ​ដែល​គេ​បាន​ជួប​ប្រទះ​នូវ​ខឿន​ប្រាសាទ​ក្បាច់​ផ្ដែរ​និង​សិលាចារឹក​ដែល​ស្ថិត​ក្នុង​ចុង​សម័យ​នគរភ្នំ​ដែល​ជា​អន្តរកាល​រវាង​នគរភ្នំ​ទៅ​ចេនឡា ។

លោក​បណ្ឌិត​បាន​រំលឹក​អំពី​ទេព​កោសល្យ​បុព្វបុរស​ខ្មែរ​បន្សល់​ទុក​ថា​ លក្ខណៈ​ជា​ប្រវត្ដិសាស្ដ្រ​នៃ​ក្បាច់​ផ្ដែរ​ថាលាបរិវ័ត ដែល​កើត​ចេញពី​ស្នាដៃ​បច្ចេក​ទេស​ល្អ​ឯក​និង​ទេព​កោសល្យ​ដ៏​ប៉ិន​ប្រសប់​របស់​ជនជាតិ​ខ្មែរ​ពិតៗ​នា​ដើម​សម័យ​ចេនឡា​ដែល​យើង​មិន​ត្រូវ​មើល​រំលង​គឺ​ការ​កែ​ច្នៃប្រឌិត​ជា​ច្រើន​ជំនាន់ គួប​ផ្សំ​នឹង​ឥទ្ធិពល​សិល្បៈ​មក​ពី​ឥណ្ឌា​ខាងត្បូង ។ លក្ខណៈ​វិនិច្ឆ័យ​របស់​រចនាបថ​ថលាបរិវ័ត គឺ​សត្វ​មករ​រាជ​ពីរ​បែរមុខ​ចូល​ក្នុង​ភួងផ្កា ដែល​នៅ​ចំ​កណ្ដាល​មាន​រង្វង់​មូល​មួយ ។ រីឯ​ផ្នែក​ខាងក្រោម​នៃរ​រង្វង់​មូល​នេះ​ដែរ​មាន​លម្អ​ដោយ​ចម្លាក់​ស្ដេច​គ្រុឌ​មួយ​មាន​ភួងមាលា​សំយុង​ចុះ ។

លោក​បណ្ឌិត​បាន​ធ្វើការ​បកស្រាយ​អំពី​ក្បាច់​ផ្ដែរ​ទាំងនោះ​បន្ត​ថា លក្ខណៈ​ក្បាច់​ផ្ដែរ​ដ៏​ពិសេស​នេះ នាំ​ឲ្យ​យើង​ឃើញ​ចម្លាក់​ក្បាច់​ផ្ដែរ​ដែល​មាន​កិត្ដិស័ព្ទ​ល្បីល្បាញ​សុសសាយ​រន្ទឺ គឺ​នៅ​ដើម​សម័យ​ចេនឡា​ ហើយ​ត្រូវ​បាន​អ្នក​ស្រាវជ្រាវ​ទទួលស្គាល់​និង​ឲ្យ​តម្លៃ​កម្រិត​ខ្ពស់​ដោយ​ចាត់​ទុក​ថា​មាន​ចំណាស់​ជាង​រចនាបថ​សម្បូរព្រៃគុក ដែល​នៅ​កណ្ដាល​មាន​រង្វង់​មូល​ទៅ​ដល់​៣ ៕

ប្រភពៈ  សាលអាន​ថ្ងៃ​ទី​០៣/១១/២០០៨ (ដកស្រង់​ពី​កាសែត​រស្មីកម្ពុជា)

Source: ប្រវត្ដិសាស្រ្ដ





Comments
Loading...