Ultimate magazine theme for WordPress.

- Advertisement -

ព្រះបាទ​ជ័យវរ្ម័ន​ទី​៧ ឬ​មហានគរ​ជំនាន់​ទី​៣

0 39

ប្រវត្តិសាស្ត្រខ្មែរដោយ រស់ ចន្ត្រាបុត្រ

ប្រវត្តិសាស្ត្រខ្មែរដោយ រស់ ចន្ត្រាបុត្រ

ប្រវត្តិសាស្ត្រ​ខ្មែរ​តាម​សិលាចារឹក និង​ឯកសារ​ចិន

៣. កម្ពុជា​សម័យ​អង្គរ

ឆ. ព្រះបាទ​ជ័យវរ្ម័ន​ទី​៧ ឬ​មហានគរ​ជំនាន់​ទី​៣ (គ.ស​១១៨១‑១២០១)

ព្រះបាទជ័យវរ្ម័ន​ទី​៧ ព្រះរាជបុត្រ​ព្រះបាទ​ធរណិន្ទ្រវរ្ម័ន​ទី​២ ព្រះអង្គ​បាន​សម្ងំ​រស់​នៅ​ដោយ​គ្មាន​ធ្វើ ឬ​បញ្ចេញ​សកម្មភាព​អ្វី​ទាំងអស់ ក្នុង​រាជ្យ​ព្រះបាទ​ត្រីភុវ័នអាទិត្យវរ្ម័ន ។ សិលាចារឹក​ខ្មែរ​នៅ​ប្រាសាទ​ភិមានអាកាស​បាន​សរសេរ​ចារ​ទុក​មក​ថា ៖ «ព្រះអង្គ​រង់​ចាំ​ឱកាស​ល្អ​ដើម្បី​ចេញ​មក​ស្រោច​ស្រង់​ផែនដី​ដែល​ពោរពេញ​ទៅ ​ដោយ​បាបកម្ម» ។ ការ​អត់ធ្មត់ ព្យាយាម​តស៊ូ រង់ចាំ​របស់​ព្រះបាទ​ជ័យវរ្ម័ន​ទី​៧​មាន​រយៈ​ពេល​ដល់​ទៅ​១៧​ឆ្នាំ ។

១. ចលនា​តស៊ូ​រំដោះ​ជាតិ

កាលបើ ​បាន​ដឹង​ថា​ស្ដេច​ជ្រែក​រាជ្យ​អស់​ព្រះជន្ម ព្រះជ័យវរ្ម័ន​ក៏​ចេញ​មុខ​ប្រមែប្រមូល​ បំបះបំបោរ​ប្រជានុរាស្ត្រ រៀបចំ​ចលនា​តស៊ូ​ដើម្បី​រំដោះ​ជាតិ​មាតុភូមិ​ពី​កណ្ដាប់​ដៃ​ខ្មាំង​ គឺ​នគរ​ចម្ប៉ា ។ ការ​តស៊ូ​រំដោះ​ជាតិ​របស់​ព្រះអង្គ​មាន​រយៈ​ពេល​យូរ​បង្គួរ​មុន​នឹង​ ព្រះអង្គ​សម្រេច​បាន​បោស​សម្អាត​ទឹកដី​ខ្មែរ​ពី​ការ​កាន់​កាប់​ជិះជាន់​របស់ ​អាណានិគម​បរទេស​ចម្ប៉ា ។

សង្គ្រាម​វាយ​ឆ្មក់

នៅ ​គ្រប់​ទិសទី កងទ័ព​ខ្មែរ​ស្ម័គ្រ​ចិត្ត​ត្រូវ​បាន​ប្រមូល​ផ្ដុំ​ជា​ក្រុម ហាត់​រៀន​ហ្វឹកហ្វឺន​គ្រប់​មុខ​វិជ្ជា​សិល្ប៍សាស្ត្រ​ ក្បួន​ពិជ័យ​សង្គ្រាម ។ ជា​ពិសេស​ក្នុង​ផ្នែក​របៀប​ដាក់​រាយ​អន្ទាក់​វាយ​ឆ្មក់ ។

យុទ្ធសាស្ត្រ ​វាយ​ឆ្មក់​ត្រូវ​បាន​ព្រះអង្គ​អនុវត្ត​នា​ឆ្នាំ​ដំបូង​ដែល​កង​ទ័ព​ព្រះអង្គ ​មិន​ទាន់​មាន​កម្លាំង​គ្រប់​គ្រាន់​នឹង​វាយ​ប្រហារ​សត្រូវ​ដោយ​ចេញ​ មុខ ។ ចលនា​តស៊ូ​រំដោះ​ជាតិ​របស់​ព្រះជ័យវរ្ម័ន​បាន​ប្រើ​ពេល​វេលា​ជិត​៥​ឆ្នាំ មុន​នឹង​មាន​លទ្ធភាព​អាច​ប្រយុទ្ធ​តទល់​សត្រូវ​ចាម ។ ព្រះអង្គ​បាន​រៀបចំ​កសាង​កង​កម្លាំង​ទ័ព​ជើង​ទឹក​មួយ​យ៉ាង​សំខាន់​ទុក​ សម្រាប់​ទប់ទល់​វាយ​កម្ទេច​ទូក​ចាម ។ ពីព្រោះ​ព្រះអង្គ​សង្កេត​ឃើញ​ យល់​ច្បាស់​ថា កម្លាំង និង​ចំណុច​ខ្សោយ​របស់​នគរ​ចម្ប៉ា​ស្ថិត​នៅ​លើ​កង​នាវាចរ ។ ដូច្នេះ ប្រសិនបើ​ព្រះអង្គ​វាយ​កម្ទេច​កងទ័ព​ទូក​ចាម​បាន​ ព្រះអង្គ​ក៏​អាច​យក​ជោគជ័យ​រំដោះ​ជាតិ​មាតុភូមិ​ចេញ​ពី​កណ្ដាប់​ដៃ​ខ្មាំង​ រួច​ដែរ ។

ជ័យជំនះ​ផ្ដាច់​ព្រ័ត្រ​លើ​កងទ័ព​ចម្ប៉ា

ដូច ​ការ​ត្រះរិះ​គិត​ពិចារណា​មែន ព្រះបាទ​ជ័យវរ្ម័ន​បាន​យក​ជ័យជំនះ​លើ​ទ័ព​ចាម​ ដោយ​បាន​ធ្វើ​ចម្បាំង​ចេញ​មុខ​វាយ​ប្រយុទ្ធ​កម្ទេច​បំផ្លាញ​អស់​កងទ័ព​ នាវាចរ​ចាម ។ ទិដ្ឋភាព​ចម្បាំង​យ៉ាង​សាហាវ​តាម​ទូក​សំពៅ​លើ​ទន្លេ​ត្រូវ​បាន​សិល្បករ​ ខ្មែរ​ឆ្លាក់​ជាប់​លើ​ជញ្ជាំង​ថែវ​ប្រាសាទ​បាយ័ន ។ សិលាចារឹក​នៅ​ប្រាសាទ​បន្ទាយឆ្មារ​ក៏​សរសេរ​ចារ​អធិប្បាយ​អំពី​ ព្រឹត្តិការណ៍​ចម្បាំង​ប្រយុទ្ធ​គ្នា​តាម​ផ្លូវ​ទឹក​លើ​ទន្លេ​ និង​ជ័យជំនះ​យ៉ាង​អស្ចារ្យ​របស់​ព្រះបាទ​ជ័យវរ្ម័ន​ទី​៧​ទៅ​លើ​ស្ដេច​ចាម​ ដែរ ។ កង​សេនា​យោធា​ចាម​ជា​ច្រើន​បាក់​ទ័ព​រត់​ប្រសាច​គ្មាន​ទិស​តំបន់ ។ ខ្លះ​ទៀត​ត្រូវ​កង​ទ័ព ខ្មែរ​កាប់​សម្លាប់ និង​ចាប់​ធ្វើ​ជា​ឈ្លើយ គឺ​នៅ​ក្នុង​គ.ស​១១៨១ ។ ព្រះអង្គ​រំដោះ​ដណ្ដើម​យក​មហានគរ​មក​វិញ​បាន ហើយ​ទឹក​ដី​ខ្មែរ​ក៏​បាន​ចេញ​ផុត​រួច​ពី​នឹម​អាណានិគម​នគរ​ចម្ប៉ា​ក្នុង​ គ្រា​នោះ​ដែរ ។

ព្រះអង្គ​បាន​ ប្រកាស​ខ្លួន​ជា​ព្រះមហាក្សត្រ​ប្រទេស​កម្ពុជា ។ ព្រះនាម​ព្រះអង្គ​ជា​ក្សត្រ​គឺ​ព្រះបាទ​ជ័យវរ្ម័ន​ទី​៧ គឺ​នៅ​ក្នុង​គ.ស​១១៨១​ដដែល ។ ព្រះអង្គ​តាំងទី​ព្រះបរមរាជវាំង​នៅ​ព្រះរាជធានី​យសោធរបុរៈ​ដដែល ។

២. សង្គ្រាម​សងសឹក​របស់​ស្ដេច​នគរ​ចម្ប៉ា

បរាជ័យ ​ដ៏​សែន​ជូរ​ចត់​នេះ​មិន​បាន​ធ្វើ​ឲ្យ​ស្ដេច​នគរ​ចម្ប៉ា​ភ័យ​ខ្លាច ឬ​បាក់​អំណួត​ទេ ។ ដើម្បី​លុបលាង​កិត្តិយស ការ​អាមាស​មុខ ស្ដេច​ចាម​ ព្រះជ័យឥន្ទ្រវរ្ម័នទី៤​ត្រូវ​តែ​ធ្វើ​សង្គ្រាម​ច្បាំង​នឹង​ខ្មែរ​ម្ដង​ ទៀត ។ ព្រះអង្គ​ត្រូវ​រង់ចាំ​១០​ឆ្នាំ ដើម្បី​មាន​លទ្ធភាព​អាច​អនុវត្ត​ផែនការ​សងសឹក ។

បរាជ័យ​របស់​នគរ​ចម្ប៉ា

ម្ដង ​នេះ​ក៏​ដូច​ជា​លើក​មុន​ដែរ​ ក្នុង​គ.ស​១១៩០ ស្ដេច​ចាម​បាន​នាំ​យក​សួយសារអាករ​ទៅ​ថ្វាយ​ស្ដេច​យួន​ សុំ​កុំ​ឲ្យ​លូកដៃ​ក្នុង​រឿង​ខ្មែរ ។ ស្ដេច​ចាម​លើក​កង​ពល​យោធា​យ៉ាង​គគ្រឹក​គគ្រេង​ចូល​វាយ​ប្រហារ​នគរ​កម្ពុជា ដោយ​សង្ឃឹម​ថា​នឹង​បាន​ជ័យជំនះ​ឈ្នះ​ខ្មែរ​ដូច​លើក​មុន​ទៀត​ជា​ មិនខាន ។

តែ ព្រះបាទ​ជ័យវរ្ម័ន​ទី​៧​បាន​បញ្ជា​កងទ័ព​គ្រប់​ទិសទី​វាយ​ប្រហារ​តប​ត​ទៅ​ វិញ​យ៉ា​ខ្លាំង​ក្លា​មហិមា ខ្លាំង​លាន់​ឮ​ជាង​រន្ទះ​បាញ់​ទាំង​ប្រាំបី​ទិស ធ្វើ​ឲ្យ​សត្រូវ​បែក​បាក់​ខ្ចាត់ខ្ចាយ​រត់​ចោល​ជួរ មាន​ស្លាប់​របួស​ច្រើន​ឥត​គណនា ។ ព្រះបាទ​ជ័យវរ្ម័ន​ទី​៧​មិន​បង្អង់​ដៃ ព្រះអង្គ​វាយ​ប្រហារ​សម្រុក​បុករុក​រុល​ចូល​ទៅ​ដល់​ទឹក​ដី​នគរ​ ចម្ប៉ា ។ សេចក្ដី​ក្លាហាន​អង់អាច​របស់​ព្រះមហាក្សត្រ​ខ្មែរ​ត្រូវ​បាន​សិលាចារឹក​ ប្រាសាទជ្រុង ក្នុង​នគរ​ធំ​រៀប​រាប់​ថា ព្រះបាទ​ជ័យវរ្ម័ន​ទី​៧​បាន​ស្រែក​បបួល​ហៅ​ស្ដេច​ចាម​ជ័យឥន្ទ្រវរ្ម័ន​ទី​៤​ ឲ្យ​ឡើង​ជិះ​ដំរី​ចេញ​មក​ច្បាំង​ត​ទល់​នឹង​ព្រះអង្គ​ ឲ្យ​អស់​ពល​សេនា​មើល ។ តែ ស្ដេច​ចាម​បែរ​ខ្នង​ភ័យ​ខ្លាច​ញ័រ​មិន​ហ៊ាន​ចេញ​មក​ច្បាំង​មួយ​ទល់​នឹង​មួយ​ ជា​មួយ​នឹង​ព្រះអង្គ​ទេ ។ សង្គ្រាម​ខ្មែរ‑ចាម​ម្ដង​នេះ​មិន​យូរ​ទេ ។ ព្រះបាទ​ជ័យវរ្ម័ន​ទី​៧​ដណ្ដើម​យក​ព្រះរាជធានី​នគរ​ចម្ប៉ា ហើយ​ចាប់​ខ្លួន​ស្ដេច​ចាម​បាន​ក្នុង​គ្រា​នោះ ។ នគរ​ចាម​ទាំង​មូល​ក៏​ត្រូវ​ធ្លាក់​ក្នុង​កណ្ដាប់​ដៃ​កងទ័ព​ខ្មែរ​កាន់​កាប់​ ត្រួតត្រា​ដែរ ។

- Advertisement -

ចម្ប៉ា​ក្លាយ​ជា​ខេត្ត​ខ្មែរ

ជ័យជំនះ ​តាម​ផ្លូវ​សង្គ្រាម​ទៅ​លើ​នគរ​ចម្ប៉ា​ក្នុង​ពេល​នោះ​បាន​ជម្រុញ​ព្រះបាទ​ ជ័យវរ្ម័ន​ទី​៧​ឲ្យ​រំលាយ​បញ្ចូល​ទឹក​ដី​នគរ​ចម្ប៉ា​មក​ជា​ទឹកដី​ខ្មែរ​តែ​ មួយ ។ ព្រះអង្គ​បាន​តែង​តាំង​ប្អូន​ថ្លៃ​ព្រះអង្គ​ជា​ស្ដេច​សោយរាជ្យ​នៅ​ ព្រះរាជធានី​វិជ័យ និង​គ្រប់​គ្រេង​ខេត្ត​ខណ្ឌ​ដែល​នៅ​ជិត​ជុំ​វិញ​នោះ ។ ចំណែក​ខេត្ត​ខណ្ឌ​នគរ​ចម្ប៉ា​ផ្សេងៗ​ទៀត ព្រះអង្គ​បាន​ដាក់​ឲ្យ​នៅ​ក្រោម​អំណាច​របស់​ស្ដេច​ចាម​មួយ​អង្គ​ព្រះនាម​ វិទ្យាអន្ទ ដែល​ធ្លាប់​តែ​ស្មោះត្រង់​បម្រើ​ព្រះអង្គ​ដោយ​ភក្ដីភាព ។ ស្ដេច​ចាម​អង្គ​នេះ​ធ្លាប់​បាន​រស់​នៅ​មហានគរ​ បម្រើ​ព្រះមហាក្សត្រ​ជាយូរ​មក​ហើយ ហើយ​ធ្លាប់​ជួយ​ព្រះអង្គ​ក្នុង​ការ​បង្ក្រាប​ក្រុម​បះបោរ​នៅ​ខេត្ត​បាត់ដំបង គឺ​នៅ​ក្នុង​គ.ស​១១៩០ ។

តែ ក្នុង​គ.ស​១២០៣ ក្រោយ​ព្រះបាទ​ជ័យវរ្ម័ន​ទី​៧​ចូល​ទីវង្គត ស្ដេច​ចាម​អង្គ​នេះ​បែក​គំនិត​ចង់​រំដោះ​នគរ​ចម្ប៉ា និង​បង្កើត​ធ្វើ​ឲ្យ​មាន​ឯកភាព​វិញ ដែល​ជា​ហេតុ​បណ្ដាល​ឲ្យ​ព្រះមហាក្សត្រ​ខ្មែរ​មិន​ទុក​ចិត្ត ដក​អំណាច និង​បុណ្យស័ក្តិ ។ ពី​ថ្ងៃ​នោះ​មក រហូត​ដល់​គ.ស​១២២៦ នគរ​ចម្ប៉ា​បាន​ក្លាយ​ទៅ​ជា​ខេត្ត​ខ្មែរ ។

សង្គ្រាម ​រវាង​ខ្មែរ​ និង​ចាម​មាន​រយៈ​ពេល​ប្រហែល​ជិត​១០០​ឆ្នាំ ។ នៅ​ទីបំផុត នគរ​ចម្ប៉ា​ត្រូវ​ចុះ​ទន់​អន់​ខ្សោយ លែង​មាន​ឥទ្ធិពល​ធ្វើ​ឲ្យ​ប្រទេស​កម្ពុជា​ភ័យ​ព្រួយ​បារម្ភ​ទៀត​ហើយ ។ ទាំងនេះ​មិន​មែន​បាន​សេចក្ដី​ថា​នគរ​ចម្ប៉ា​រលត់​រលាយ​អស់​រូបរាង​នោះ​ ទេ ។ ចាប់​ពី​គ.ស​១២២៧ ព្រះមហាក្សត្រ​ខ្មែរ​បាន​អនុញ្ញាត​ឲ្យ​មាន​ការ​តែង​តាំង​ជនជាតិ​ចាម​ជា​ ចៅហ្វាយ​ខេត្ត​ចម្ប៉ា ។ ឯ​កង្វល់​ធំ​របស់​ចម្ប៉ា​មិន​មែន​ប្រទេស​ខ្មែរ​ឡើយ ។ សត្រូវ​ធំ​របស់​ចាម​គឺ​យួន ។

នយោបាយ ​ ទ្រឹស្ដី និង​ទស្សនៈ​វាត​ទឹក​ដី​និយម​របស់​យួន ចុះ​មក​ទិស​ខាងត្បូង​បាន​លេប​ទឹក​ដី​ចាម​បន្តិចម្ដងៗ រហូត​ទាល់​តែ​អស់​គ្មាន​សេស​សល់ ទាំង​ទំនៀម​ទម្លាប់ ទាំង​ប្រពៃណី និង​ទាំង​ភាសា ។ នៅ​ក្នុង​សតវត្ស​ទី​១៨ គេ​កត់​សម្គាល់​ឃើញ​ថា ព្រះរាជវង្ស​ចម្ប៉ា​នៅ​មាន​ដែរ​ក្រោម​ការ​គ្រប់គ្រង​របស់​យួន ។ យួន​បាន​ធ្វើ​វៀតណាម​វូបនីយកម្ម​លើ​ជនជាតិ​ចាម​ទាំងអស់ ។ ជនជាតិ​ចាម​ដែល​មិន​អាច​ទ្រាំទ្រ​របប​អំណាច​យួន​បាន​ៗ​នាំ​គ្នា​រត់​គេច​ភៀស ​ខ្លួន​ទៅ​រស់​នៅ​ស្រុក​ជ្វា ឬ​កម្ពុជា ។

៣. ប្រវត្តិ​របស់​ព្រះបាទ​ជ័យវរ្ម័ន​ទី​៧

ព្រះរាជវង្ស និង​ជីវប្រវត្តិ​របស់​ព្រះបាទ​ជ័យវរ្ម័ន​ទី​៧ យើង​ស្គាល់​បាន​មួយ​ភាគ​ធំ​ដោយ​សារ​សិលាចារឹក​នៅ​ប្រាសាទ​ជ្រុង​ ក្នុង​រង្វង់​នគរ​ធំ សិលាចារឹក​នៅ​ប្រាសាទ​បន្ទាយឆ្មារ ក្នុង​ខេត្ត​បន្ទាយមានជ័យ សិលាចារឹក​នៅ​ប្រាសាទ​បាយ័ន នៅ​ប្រាសាទ​តាព្រហ្ម និង​ជា​ពិសេស ដោយ​សិលាចារឹក​នៅ​ប្រាសាទ​ភិមានអាកាស ដែល​ចងក្រង​និពន្ធ​តាក់តែង​ឡើង​ជា​កំណាព្យ​កាព្យ​ឃ្លោង​ដោយ​ព្រះអគ្គមហេសី​ របស់​ព្រះបាទ​ជ័យវរ្ម័ន​ទី​៧ ព្រះនាង​ឥន្ទ្រទេវី ។

ព្រះរាជវង្ស

បើតាម ​ការ​សិក្សា​ស្រាវជ្រាវ​របស់​លោក ហ្សក សឺដេស (George Coedès) ព្រះបាទ​ជ័យវរ្ម័ន​ទី​៧​ប្រហែល​ជា​ប្រសូត យ៉ាងយូរ​ណាស់​ក្នុង​គ.ស​១១២៥ ។ ព្រះមាតា​ព្រះអង្គ​ព្រះនាម​ជ័យរាជចូឌាមណី ។ ព្រះបិតា​ព្រះអង្គ​ព្រះនាម​ធរណិន្ទ្រវរ្ម័ន​ទី​២ ដែល​សោយរាជ្យ​បន្ទាប់​ពី​ព្រះបាទ​សុរិយាវរ្ម័ន​ទី​២ ។ ព្រះអង្គ​ត្រូវ​ជា​ចៅមីង​របស់​ព្រះបាទ​ជ័យវរ្ម័ន​ទី​៦ និង​ត្រូវ​ជា​ក្មួយ​ព្រះបាទ​សុរិយាវរ្ម័ន​ទី​២ ។

ដូច្នេះ ​ យើង​ឃើញ​ថា តាម​រយៈ​ម្ដាយ ព្រះអង្គ​ជាប់​ចុះ​មក​ពី​ព្រះរាជវង្ស​ព្រះមហាក្សត្រ​ខ្មែរ​ជំនាន់​មុន​ មហានគរ (ឬ​មុន​អង្គរ ឬ​ក្នុង​សម័យ​នគរ​ហ្វូណន‑ចេនឡា) ។ ហើយ​តាម​ខ្សែ​ស្រឡាយ​ព្រះរាជវង្ស​ឪពុក ព្រះអង្គ​ចុះ​មក​ពី​ព្រះសន្តតិវង្ស​មហិធរបុរៈ ។

យុវភាព

តាម ​រយៈ​សិលាចារឹក​ដដែល​ យើង​បាន​ដឹង​ថា កាល​បិតា​ព្រះអង្គ​ព្រះ​ធរណិន្ទ្រវរ្ម័ន​ទី​២​នៅ​សោយរាជ្យ​ជា​ព្រះមហាក្សត្រ ​កម្ពុជា ព្រះបាទ​ជ័យវរ្ម័ន​ទី​៧​បាន​ទទួល​តំណែង​ជា​មេទ័ព​ធំ​កំពូល​ដឹកនាំ​កងពល​សេនា ​ខ្មែរ​ទៅ​ធវ្ើ​សង្គ្រាម​ត​ទល់​នឹង​នគរ​ចម្ប៉ា ។ កាល​នោះ ព្រះអង្គ​ព្រះជន្ម​បាន​២៥​ព្រះវស្សា ។

បើ ​តាម​សិលាចារឹក យើង​អាច​ស្មាន​បាន​ថា កាល​នោះ ព្រអង្គ​មាន​មហេសី​រួច​ស្រេច​ទៅ​ហើយ ។ ព្រះនាម​របស់​ព្រះនាង​គឺ ជ័យរាជទេវី ។ ជាមួយ​នឹង​ព្រះនាង ប្រហែល​ជា​ក្នុង​គ.ស​១១៤៥ ព្រះអង្គ​បាន​មាន​ព្រះរាជបុត្រ​មួយ​ព្រះអង្គ​ព្រះនាម​ ស្រីឥន្ទ្រកុមារ ។ ព្រះបាទ​ជ័យវរ្ម័ន​ទី​៧​ត្រូវ​បែក​ព្រាត់​ប្រាស​ពី​ប្រពន្ធ​កូន ដោយ​ក្ដី​វិយោគ​អួល​ណែន​ចុក​ចាប់​រៀង​រាល់​ថ្ងៃ ពុំ​ដែល​មាន​ល្ហែល្ហើយ​ឡើយ ។ ទុក្ខ​សោក​សង្រេង​ឈឺ​ខ្លោច​ផ្សា​រីងរៃ​ដោយ​ការ​ព្រាត់ប្រាស​នេះ​ត្រូវ​បាន​ ព្រះនាង​ឥន្ទ្រទេវី ជា​បង​ស្រី​បង្កើត​របស់​មហេសី​ព្រះអង្គ សសេរ​ចារ​វេញ​ចងក្រង​ជា​ភួង​កំណាព្យ​លើ​ផ្ទាំង​សិលា​ប្រាសាទ​ ភិមានអាកាស ។

ព្រះនាង​ឥន្ទ្រទេវី ​បាន​រៀបរាប់​អធិប្បាយ​ថា ៖ «ព្រះមហេសី​ព្រះបាទ​ជ័យវរ្ម័ន​ទី​៧ ព្រះនាង​ជ័យរាជទេវី ប្រៀប​បាន​ទៅ​នឹង​ព្រះនាង​សិតា​ដែល​កំពុង​តែ​ព្រាត់​ពី​ស្វាមី​គឺ​ ព្រះរាម ។ ព្រះរាម​គឺ​ព្រះបាទ​ជ័យវរ្ម័ន​ទី​៧ ។ ឯ​ស្ដេច​ចាម​ប្រៀប​បាន​ទៅ​នឹង​ក្រុងរាពណ៍ ។ នៅ​ពេល​ដែល​ព្រះស្វាមី​យាង​ចេញ​ទៅ​ធ្វើ​សង្គ្រាម​នឹង​ខ្មាំង ព្រះនាង​ជ័យរាជទេវី បាន​ចូល​កាន់​សីល​ កាន់​ត្រណម គោរព​ទៅ​តាម​ក្បួន​ខ្នាត​ប្រពៃណី មិន​ហ៊ាន​ធ្វេស​ប្រហែស​សោះ​ឡើយ ។ ព្រះនាង​តែង​តែ​ខំ​សិក្សា​ស្វាធ្យាយ​ធម៌ បួងសួង​បន់ស្រន់​សុំ​ឲ្យ​ព្រះស្វាមី​បាន​ជួប​តែ​សេចក្ដី​សុខ និង​ជ័យជំនះ​លើ​សត្រូវ ។ ព្រះនាង​មាន​រូបរាង​កាយ​ស្គាំង​ស្គម ហើយ​មិន​យក​ចិត្ត​ទុក​ដាក់​នឹង​សក់​ព្រះនាង​ឡើយ ។ កាលណា​បើ​នឹក​ឃើញ​ទៅ​ដល់​ព្រះស្វាមី​ម្ដងៗ ព្រះនាង​តែង​តែ​ឈឺ​ចុក​ចាប់​ពើត​ក្នុង​ទ្រូង ។ តែ​ការ​ឈឺ​ចុកចាប់​នេះ​បាន​ធ្វើ​ឲ្យ​ព្រះនាង​សប្បាយ​រំសាយ​ទុក្ខ​ទៅ​ វិញ ។ ព្រះនាង​ជ័យរាជទេវី​នៅ​ស្មោះ​ត្រង់​រង់​ចាំ​ការ​វិល​ត្រឡប់​របស់​ ព្រះជ័យវរ្ម័ន​ជានិច្ច ។»

ជីវិត​តស៊ូ ព្យាយាម រង់ចាំ

នៅ ​គ.ស​១១៦០ ព្រះបាទ​ជ័យវរ្ម័ន​ទី​៧​កំពុង​តែ​ធ្វើ​ចម្បាំង​ប្រយុទ្ធ​ជាមួយ​កងទ័ព​នគរ​ ចម្ប៉ា​នៅ​មុខ​ទីក្រុង​វិជ័យ ។ គ្រានោះ ព្រះអង្គ​បាន​ទទួល​ដំណឹង​ថា​ព្រះបិតា​ព្រះអង្គ​ចូល​ទីវង្គត ហើយ​ព្រះបាទ​យសោវរ្ម័ន​ទី​២​បាន​ឡើង​សោយរាជ្យ​ជំនួស ។

នៅ ​ចំពោះ​មុខ​ស្ថានការណ៍​ផ្លាស់​ប្ដូរ​នេះ ព្រះអង្គ​ពុំ​បាន​ផ្លាស់​ប្ដូរ​ចិត្ត​គំនិត​អ្វី​ទាំងអស់ ។ ព្រះអង្គ​នៅ​តែ​បន្ត​ធ្វើ​សង្គ្រាម​វាយ​ប្រហារ​នគរ​ចាម ហើយ​គោរព​ស្មោះស្ម័គ្រ​បម្រើ​ព្រះ​មហាក្សត្រ​ថ្មី​ដោយ​គ្មាន​វៀច​វេរ ។ នៅ​ពេល​ដែល​ព្រះអង្គ​ទទួល​ដំណឹង​ដឹង​ថា នៅ​ព្រះរាជធានី​មាន​មន្ត្រី​ក្បត់​ចង់​ធ្វើ​ឃាត​ព្រះមហាក្សត្រ ព្រះអង្គ​បាន​ធ្វើ​ដំណើរ​យាង​ចូល​មក​នគរ​វិញ​ដើម្បី​ជួយ​ការពារ​ជ្រោមជ្រែង​ ព្រះរាជា ។ តែ​ព្រះអង្គ​មក​ដល់​យឺត​ពេល ហើយ​សោកនាដកម្ម​បាន​កន្លង​ហួស​ផុត​រួច​ស្រេច​បាត់​ទៅ​ហើយ ។ ព្រះបាទ​យសោវរ្ម័ន​ទី​២​ត្រូវ​គេ​ធ្វើ​ឃាត ហើយ​ព្រះរាជបុត្រ​ព្រះអង្គ​ ព្រះស្រីឥន្ទ្រកុមារ​ ក៏​ប្រហែល​ជា​អស់​សង្ខារ​ក្នុង​សម័យ​ជាមួយ​គ្នា​នោះ​ដែរ ។ ក្នុង​គ.ស​១១៦៥ បើ​តាម​សិលា​ចារឹក​ប្រាសាទ​បន្ទាយឆ្មារ ស្ដេច​ថ្មី​ព្រះនាម​ត្រីភុវ័នអាទិត្យ​បាន​រៀប​ចំ​ធ្វើ​ពិធី​ព្រះរាជាភិសេក ហើយ​ប្រកាស​តាំង​ខ្លួន​ជា​ព្រះមហាក្សត្រ​នគរ​កម្ពុជា ។

ភាគបន្ត

Source: ប្រវត្ដិសាស្រ្ដ

Comments
Loading...